مروری بر نقش گیرنده‌های فعال‌شده با تکثیر پراکسی‌زومی (PPARs) در تنظیم پاسخ‌های ایمنی و هدف‌گیری آن‌ها جهت درمان بیماری‌های مرتبط با سیستم ایمنی

نوع مقاله : مروری

نویسندگان

1 گروه ایمونولوژی، دانشکدة پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران

2 گروه بیوشیمی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 گروه ایمونولوژی، انستیتو پاستور، تهران، ایران.

10.22118/jsmj.2024.429805.3328

چکیده

گیرنده‌های فعال‌شده با تکثیرکنندة پراکسی‌زوم (PPARs: Peroxisome proliferator-activated receptors)، به ابرخانوادة گیرندة هسته‌ای هورمون تعلق دارند و پس از اتصال لیگاند طبیعی یا مصنوعی و تشکیل هترودایمر با گیرنده‌های رتینوئیک X (RXR: Retinoic X receptors)، به‌عنوان فاکتورهای رونویسی عمل می‌کنند. آنها رونویسی از ژن‌ها را آغاز می‌کنند تا متابولیسم لیپید و کربوهیدرات را با وضعیت تکثیر و تمایز سلول هماهنگ کنند. اسیدهای‌چرب و مشتقات آنها، لیگاندهای طبیعی هستند. تاکنون سه نوع PPAR شناسایی شده است: PPARα، PPARγ و PPARβ/δ. برای هریک از این سه زیرگروه، آگونیست و آنتاگونیست‌های دارویی تولید شده است. علاوه‌براین، آگونیست‌های همگانی(Panagonists) نیز برای هدف قراردادن ترکیبی این زیرگروه‌ها طراحی شده‌اند تا عوارض جانبی داروها کاهش یابد. PPARs، هومئوستاز انرژی در سلول‌ها کنترل می‌کنند. به‌علاوه، در سلول‌های ایمنی نیز بیان می‌شوند و نقش مهمی در تمایز و سرنوشت آنها دارند. با توجه به تأثیر فعالیت PPARs بر عملکرد سلول‌های ایمنی ذاتی و تطبیقی و همچنین، نقش آنها در بیماری‌های مرتبط با سیستم ایمنی، می‌توان با هدف قراردادن این فاکتورهای رونویسی، برخی از بیماری‌ها را نظیر سندرم آنتی‌فسفولیپید، التهاب کبد، میوکاردیت، بیماری‌های تخریب‌کنندة سیستم عصبی، پسوریازیس، آسم، بیماری التهابی روده، التهاب کلیه، اترواسکلروز درمان کرد. علاوه‌براین، به دلیل اهمیت نقش PPARها در تنظیم متابولیسم بافت‌ها، چند مورد از آن‌ها مورد بررسی قرار گرفتند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات