https://jsmj.ajums.ac.ir/ مجله علمی پزشکی جندی شاپور fa daily 1 Sat, 21 Mar 2026 00:00:00 +0330 Sat, 21 Mar 2026 00:00:00 +0330 https://jsmj.ajums.ac.ir/article_245522.html زمینه و هدف: مالاتیون، به‌عنوان یک ترکیب ارگانوفسفره، می‌تواند باعث آسیب شدید به اندام‌هایی مانند کبد شود. این ترکیب ازطریق مهار کولین‌استراز و القای استرس اکسیداتیو اثرات سمی خود را اعمال می‏کند. هسپریدین، یک فلاونوئید با خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی، ممکن است نقش محافظتی دربرابر این آسیب‌ها داشته باشد. هدف از این پژوهش بررسی اثر حفاظتی هسپریدین بر آسیب حاد کبدی ناشی از مالاتیون در موش‌های سوری ماده بود.روش بررسی: در این مطالعۀ تجربی، ۳۲ سر موش سوری ماده به‌طور تصادفی به چهار گروه تقسیم شدند: کنترل منفی، مالاتیون، هسپریدین و درمان (مالاتیون + هسپریدین). مالاتیون (mg/kg 3) و هسپریدین (mg/kg 20) به‏صورت داخل صفاقی به‏مدت ۳۵ روز متوالی تجویز شدند. در پایان دوره، پس از بیهوشی، خون‌گیری قلبی و برداشت کبد انجام شد. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخۀ ۲۴ و در سطح معنی‌داری کمتر از 0.05 تحلیل شدند.یافته‌ها: در گروه مالاتیون، تغییرات غیرطبیعی در بافت کبد مشاهده شد و سطوح سرمی آنزیم‌های ALT، AST، ALP، بیلی‌روبین تام و مستقیم به‌طور معناداری افزایش یافت. در گروه درمان، این شاخص‌ها به‌طور معناداری کاهش یافتند و بهبود هیستولوژیک بافت کبد مشاهده شد. ظرفیت کل آنتی‌اکسیدانی (TAC) در گروه مالاتیون کاهش و در گروه‌های هسپریدین و درمان افزایش یافت. همچنین سطح مالون‌دی‌آلدهید (MDA) در گروه مالاتیون به‌طور معناداری افزایش و در گروه‌ درمان با هسپریدین کاهش یافت. https://jsmj.ajums.ac.ir/article_245521.html چکیده:سابقه و هدف: رفتار غذا خوردن، از فاکتورهایی است که بر کیفیت و کمیت غذای انسان و در نتیجه سلامت او تاثیر دارد. به نظر می رسد این فاکتور می تواند تحت تاثیر فاکتور افسردگی که تاثیر واضح و پررنگی بر حال روحی افراد دارد، قرار بگیرد. با توجه به شیوع افسردگی در میان دانشجویان این کار با هدف بررسی ارتباط بین افسردگی و رفتار غذا خوردن در دانشجویان دانشگاه جندی شاپور اهواز و دانشگاه شهید چمران انجام شد.مواد و روش ها: تعداد شرکت کنندگان در این مطالعه 225 نفر بود که همگی پرسشنامه ی اطلاعات شخصی، پرسشنامه ی رفتار غذا خوردن و پرسشنامه ی افسردگی را تکمیل نمودند. برای تعیین رفتارغذا خوردن از پرسشنامه ی داچ استفاده شد که رفتار غذا خوردن را در 3 دسته ی هیجانی، خارجی و مهاری نشان می دهد. برای تعیین افسردگی از پرسشنامه ی بک 2 استفاده شد.یافته ها: نتایج نشان داد رفتار غذا خوردن دانشجویان 2 دانشگاه، اختلاف معناداری نداشت اما اختلاف افسردگی بین آنان نزدیک به معناداری بود. (p value=0.05) و همچنین بین افسردگی و رفتار غذا خوردن خارجی (p value= 0.005) و هیجانی (p value=0.056) اختلاف معناداری وجود دارد.نتیجه گیری: این مطالعه بررسی کننده ی ارتباط افسردگی و رفتار غذا خوردن بود و به نظر می رسد با کنترل و درمان افسردگی، می توان رفتار غذا خوردن و در نتیجه سلامتی فرد را بهبود بخشید. https://jsmj.ajums.ac.ir/article_243314.html مقدمه: مول هیداتی‌فرم (HM) یک بیماری نادر تروفوبلاستیک بارداری است که با رشد غیرطبیعی بافت تروفوبلاست مشخص می‌شود. هدف از این مطالعه، تعیین فراوانی و شناسایی عوامل خطر مرتبط با مول هیداتی‌فرم در بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستان آموزشی شهید بهشتی آبادان در سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ بود. روش کار: این مطالعه توصیفی-تحلیلی بر روی ۶۷ بیمار مبتلا به مول هیداتی‌فرم که در بازه زمانی ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ که به بیمارستان آموزشی شهید بهشتی آبادان مراجعه کرده بودند، انجام شد. داده‌ها از طریق بررسی پرونده‌های پزشکی و با استفاده از چک‌لیست شامل ویژگی‌های دموگرافیک، تاریخچه مامایی و بالینی جمع‌آوری گردید. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۲ و آزمون‌های کای‌دو و دقیق فیشر انجام شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که از میان ۶۷ بیمار، ۶ نفر (۹ درصد) مول کامل و ۶۱ نفر (۹۱ درصد) مول ناقص داشتند. هیچ تفاوت معنی‌داری در فراوانی انواع مول بر اساس سن، قومیت، شغل و تحصیلات مشاهده نشد. اما رابطه معناداری بین شغل همسر و نوع مول یافت شد، به‌طوری که شیوع مول کامل در بیماران با همسران شاغل در بخش دولتی بیشتر بود (032/0= P) همچنین، اندازه رحم بزرگ‌تر از سن حاملگی و سابقه خونریزی واژینال با فراوانی بیشتر مول کامل مرتبط بود (029/0= P).نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که شغل همسر، اندازه رحم و سابقه خونریزی واژینال ممکن است از عوامل خطر مهم مول هیداتی‌فرم باشند. این یافته‌ها می‌توانند به درک بهتر مکانیسم ایجاد بیماری کمک کنند و احتمالاً زمینه‌ساز تدوین راهکارهای پیشگیری و مداخله زودهنگام گردند. https://jsmj.ajums.ac.ir/article_242771.html هدف: مطالعه به بررسی تاثیر دوز بالای اسید آسکوربیک بر بیان ژن های کلیدی مسیر نکروپتوز در سلول های HT-29 سرطان کولون اختصاص یافت. مواد و روش ها: سلول های HT-29 در محیط کشت DMEM-HG حاوی FBS 10% و Pen/Strep 1% کشت داده شدند و در شرایط دمای 37 درجه سانتی گراد حاوی CO2 5% انکوبه شدند. سلول ها پس از رسیدن به تراکم 90% تریپسینه شدند و با تراکم 30000 سلول در هر چاهک بصورت سه بار تکرار در پلیت های کشت دوازده خانه کشت داده شدند. سلول ها به دو گروه تقسیم شدند. گروه کنترل که تنها محیط کشت پایه دریافت میکرد و گروه تست که به مدت 3 ساعت تحت تیمار با اسید آسکوربیک 5 میلی مولار قرار می گرفت. پس از 24 ساعت محیط رویی سلول ها و رسوب سلولی جهت بررسی های بعدی جمع آوری شد. درصد آپوپتوز و نکروز به روش فلوسیتومتری و اندازه گیری فعالیت LDH به روش کینتیک انجام شد. آنالیز بیان ژن ها به روش Real time PCR صورت گرفت. آنالیز آماری با استفاده از ورژن 8 نرم افزارgraph pad prism و t-test انجام شد. نتایج: تصاویر میکروسکوپی و نتایج فلوسیتومتری موید القای نکروپتوز توسط اسید آسکوربیک بودند. بعلاوه، تیمار با اسید آسکوربیک میزان بیان ژن های کلیدی نکروپتوز و فعالیت LDH را بطور معنی دار افزایش داده بود. نتیجه گیری: دوز بالای اسید آسکوربیک می تواند بعنوان عامل فعال ساز نکروپتوز در سلول های HT- 29 مطرح باشد. https://jsmj.ajums.ac.ir/article_245527.html زمینه و هدف: کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) یکی از شایع‌ترین اختلالات متابولیک مرتبط با چاقی است که با تغییرات در پروتئین‌های متابولیک مانند بتاآمینوایزوبوتیریک اسید (BAIBA ) همراه است. هدف این مطالعه بررسی اثر تمرینات ورزشی شدت بالا بر سطوح سرمی BAIBA و مقاومت به انسولین در در مردان مبتلا به NAFLD بود.روش‌ کار: در پژوهش نیمه تجربی حاضر، ۴۵ مرد مبتلا به NAFLD سطح ۱–۲ با شاخص توده بدن ۳۰–۳۵ کیلوگرم بر متر مربع و سن ۳۵ تا ۴۵ سال به روش هدفمند انتخاب شدند و به صورت تصادفی به سه گروه تمرین تناوبی شدت بالا (HIIT)، تمرین کراسفیت شدت بالا (HICFT) و کنترل تقسیم شدند. مداخلات شامل ۱۸ جلسه تمرینی طی شش هفته،سه جلسه در هفته و با شدت 85-80 درصد ضربان قلب ذخیره انجام شد. داده‌ها با استفاده از آزمون های تی وابسته، تحلیل کوواریانس و آزمون بونفرونی و سطح معنی‌داری (05/0≥P) تحلیل شدند.یافته‌ها: افزایش معنادار سطح BAIBA و کاهش معنا‌دار مقاومت به انسولین در گروه HIIT (001/0>P)و تمرینات HICFT (به ترتیب: 007/0=P؛ 001/0=P) نسبت به گروه کنترل مشاهده شد تفاوت معناداری بین دو گروه تمرین مشاهده نشد (05/0 نتیجه‌گیری: تمرینات با شدت بالا، چه HIIT و چه HICFT، قادر به بهبود مقاومت به انسولین و تنظیم سطح پروتئین‌های متابولیک مانند BAIBA هستند. این یافته‌ها اهمیت تمرینات ورزشی و نقش مایوکاین‌ها در مدیریت NAFLD را تأیید می‌کند و پیشنهاد می‌شود تمرینات با شدت بالا به عنوان یک مداخله مؤثر غیردارویی در برنامه‌های درمانی افراد مبتلا به NAFLD مورد استفاده قرار گیرد. https://jsmj.ajums.ac.ir/article_245524.html زمینه و هدف: زغال فعال به‌دلیل ساختار متخلخل و ظرفیت جذب بالا، در فرمولاسیون‌های دارویی از جمله کپسول‌ها برای کاهش جذب سموم دستگاه گوارش کاربرد دارد. با توجه به محدود بودن تولید داخلی و وابستگی به واردات، این مطالعه با هدف تهیه و ارزیابی کپسول زغال فعال تولید داخل و مقایسه آن با یک نمونه تجاری انجام شد.روش بررسی: خواص فیزیکوشیمیایی پودر زغال فعال شامل مواد قابل حل در اسید، کلرید، سولفات، سولفید، ترکیبات سیانیدی و فلزات سنگین بر اساس استانداردهای فارماکوپه BP و USP ارزیابی شد. همچنین آزمون BET برای تعیین سطح ویژه و ظرفیت جذب انجام گرفت. کپسول‌ها در دو شکل پودری و گرانولی تهیه شدند و آزمون‌های پیش‌فرمولاسیون شامل جریان‌پذیری و چگالی، و آزمون‌های دارویی شامل یکنواختی محتوا و زمان فروپاشی مورد بررسی قرار گرفتند.یافته‌ها: پودر زغال فعال مورد استفاده، از نظر ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی کیفیت مطلوبی داشت و مقادیر ناخالصی‌ها در محدوده استانداردهای دارویی قرار گرفت. عدد یدی نیز ظرفیت جذب بالای نمونه را تأیید کرد. کپسول‌های پودری با سطح ویژه ۶۷۵ مترمربع بر گرم، جذب بیشتری نسبت به گرانول‌ها (۳۶۴ مترمربع بر گرم) نشان دادند، در حالی‌که گرانول‌سازی موجب بهبود جریان‌پذیری و چگالی شد. کپسول‌های تولیدی از نظر یکنواختی محتوا و زمان فروپاشی با نمونه تجاری قابل مقایسه بودند.نتیجه‌گیری: کپسول‌های زغال فعال فرموله‌شده، معیارهای استاندارد دارویی را برآورده کردند و ظرفیت جذب بالاتر نوع پودری می‌تواند بیانگر برتری درمانی آن باشد. این مطالعه نشان‌دهنده امکان تولید داخلی و کاهش وابستگی به واردات در زمینه فرآورده‌های زغال فعال است. https://jsmj.ajums.ac.ir/article_245528.html زمینه و هدف: سندرم متابولیک با التهاب سیستمیک و استرس اکسیداتیو همراه است که خطر بیماری‌های قلبی-عروقی را افزایش می‌دهد. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر هشت هفته تمرین ترکیبی همزمان و مصرف مکمل گزنه بر شاخص‌های استرس اکسیداتیو و تعادل التهابی-ضدالتهابی در زنان مبتلا به سندرم متابولیک انجام شد.روش بررسی: در این تحقیق نیمه‌تجربی، ۶۰ زن مبتلا به سندرم متابولیک (سن ۴۵-۳۵ سال) به‌صورت تصادفی در چهار گروه ۱۵ نفری قرار گرفتند: ۱) تمرین + دارونما، ۲) مکمل گزنه، ۳) تمرین + مکمل گزنه، و ۴) دارونما. گروه‌های تمرینی، به مدت هشت هفته و سه جلسه در هفته، پروتکل تمرین ترکیبی (۳۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت ۷۰-۶۰ درصد ضربان قلب ذخیره و ۳۰ دقیقه تمرین مقاومتی) را اجرا کردند. گروه‌های دریافت‌کننده مکمل، روزانه ۱۵۰۰ میلی‌گرم عصاره خشک گزنه (۳ وعده ۵۰۰ میلی‌گرمی) مصرف کردند.یافته ها: تحلیل بین گروهی نشان داد که گروه ترکیبی (تمرین + مکمل) موجب افزایش معنی دار سطوح TAC (001/0 >P) و کاهش معنی دار IL-1β (011/0 =P) و CRP (008/0 =P) نسبت به گروه تمرین+دارونما شد و در مقایسه با گروه مکمل موجب کاهش بیشتر CRP (001/0 =P) شد.نتیجه گیری: یافته‌ها حاکی از آن است که هر دو مداخله تمرین ترکیبی و مصرف مکمل گزنه به‌تنهایی می‌توانند وضعیت التهابی و آنتی‌اکسیدانی را در زنان مبتلا به سندرم متابولیک بهبود بخشند. با این حال، ترکیب این دو روش، اثری هم‌افزاینده دارد و می‌تواند به عنوان یک راهکار مؤثرتر در برنامه‌های اصلاح سبک زندگی برای مدیریت این سندرم توصیه شود. https://jsmj.ajums.ac.ir/article_250396.html ما یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز را با هدف برآورد شیوع جهانی اندوفتالمیت پس از تزریق داخل زجاجیه داروهای ضد فاکتور رشد اندوتلیال عروقی (Anti-VEGF) انجام دادیم. پایگاه‌های PubMed، Scopus، Web of Science و Google Scholar برای شناسایی مطالعات مرتبط منتشرشده تا ژوئن 2024 جستجو شدند. عبارات جستجو شامل «اندوفتالمیت»، «تزریق داخل زجاجیه»، «Anti-VEGF»، «بواسیزوماب»، «آواستین»، «افلیبرسپت» و «رانیبیزوماب» بودند. تنها مطالعاتی وارد شدند که بروز اندوفتالمیت را در بیمارانی که صرفاً تزریق داخل زجاجیه Anti-VEGF دریافت کرده بودند، گزارش کرده بودند.از مجموع 1563 منبع شناسایی‌شده، پس از حذف مطالعات تکراری و غیرمرتبط، 136 مطالعه واجد شرایط ورود به متاآنالیز بودند. در مجموع، 23,809,816 تزریق داخل زجاجیه Anti-VEGF بررسی شد که از این تعداد، میزان بروز اندوفتالمیت0.0382 (95% CI: 0.034 to 0.042) برآورد گردید.نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که بروز اندوفتالمیت پس از تزریق داخل زجاجیه داروهای Anti-VEGF نادر است؛ با این حال، با توجه به پیامدهای بالقوه شدید این عارضه، رعایت دقیق اصول پیشگیری و کنترل عفونت همچنان از اهمیت بالایی برخوردار است.