پارگی خودبه‌خودی شریان کرونری در حین ارزیابی قلبی پیش از پیوند یک بیمار مبتلا به بیماری کلیوی مرحلۀ نهایی

رضایی, مهدخت; بیانی, محمد; رسولی نژاد, وحید; تقی‌پور, محمد; راه‌گداز, صدف; علامی, عباس

doi:10.22118/jsmj.2026.559771.4082

پارگی خودبه‌خودی شریان کرونری در حین ارزیابی قلبی پیش از پیوند یک بیمار مبتلا به بیماری کلیوی مرحلۀ نهایی

نوع مقاله : گزارش مورد

نویسندگان

مهدخت رضایی ¹

محمد بیانی ²

وحید رسولی نژاد ²

محمد تقی‌پور ²

صدف راه‌گداز ³

عباس علامی ⁴

¹ گروه بیماری‌های قلب و عروق، بیمارستان بوعلی سینا، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران.

² دانشکده پزشکی، بخش قلب و عروق، بیمارستان بوعلی سینا، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران

³ کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران.

⁴ گروه بیماری‌های عفونی، بیمارستان بوعلی سینا، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران.

10.22118/jsmj.2026.559771.4082

چکیده

پارگی خودبه‌خودی شریان کرونری (SCAD) علت نادری از سندرم کرونری حاد (ACS) است که می‌تواند کشنده باشد. این عارضه بیشتر زنان زیر ۵۰ سال را درگیر می‌کند و اغلب با دیسپلازی فیبروماسکولار، دوره پس از زایمان یا اختلالات بافت همبند مرتبط است. بروز SCAD در بیماران مبتلا به بیماری کلیوی مرحله نهایی (ESRD) بسیار نادر است و مستندات محدودی درباره آن وجود دارد. در اینجا، مورد یک زن ۴۴ ساله با سابقه ۴ ساله ESRD ناشی از فشار خون بالا گزارش می‌شود که برای ارزیابی قلبی پیش از پیوند کلیه مراجعه کرده بود. در حین انجام اکوکاردیوگرافی استرس با دوبوتامین، بیمار دچار درد قفسه سینه، انقباضات زودرس بطنی مکرر و ناهنجاری‌های جدید در حرکت دیواره‌ای قلب شد. نوار قلب، بالا آمدن قطعه ST در لیدهای I و aVL، فرورفتگی قطعه ST در لیدهای V2–V4 و افزایش فشار خون به ۱۸۰/۱۰۰ میلی‌متر جیوه را نشان داد. آنژیوگرافی کرونری، تشخیص SCAD را تأیید کرد. این مورد، لزوم توجه به SCAD را به‌عنوان یک تشخیص افتراقی در بیماران ESRD تحت غربالگری قلبی پیش از پیوند، به‌ویژه در صورت مشاهده نتایج غیرمنتظره در تست استرس، خاطرنشان می‌سازد. نکته قابل توجه، عدم ابتلای این بیمار به بیماری پلی‌کیستیک کلیه اتوزومال غالب (ADPKD) بود که معمولاً با SCAD مرتبط دانسته می‌شود و بر منحصربه‌فرد بودن این مورد می‌افزاید. تا آنجا که می‌دانیم، این یکی از معدود موارد گزارش‌شده SCAD در یک بیمار مبتلا به ESRD بدون ADPKD است که بر ضرورت هوشیاری بالینی برای تضمین ایمنی پیوند تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها

پارگی خودبه‌خودی شریان کرونری

نارسایی مزمن کلیه

پیوند کلیه

استرس اکوکاردیوگرافی

آنژیوگرافی کرونری

موضوعات

پزشکی

1. Kim ESH. Spontaneous Coronary-Arte ry Dissection. N Engl J Med. 2020 Dec 10;383(24):2358-70.

2. Hayes SN, Kim ES, Saw J, Adlam D, Arslanian-Engoren C, Economy KE, Ganesh SK, Gulati R, Lindsay ME, Mieres JH, Naderi S. Spontaneous coronary artery dissection: current state of the science: a scientific statement from the American Heart Association. Circulation. 2018 May 8;137(19):e523-57. [10.1161/ CIR.0000000000000564][PMID]

3. Milutinovic S, Bell A, Jancic P, Stanojevic D, Borghol AH, Mina J, Chebib FT, Khambati I, Escarcega RO, Wood MJ. Spontaneous coronary artery dissection in patients with autosomal dominant polycystic kidney disease: a systematic review of the literature. Journal of Personalized Medicine. 2024 Jun 29;14(7):702. [10.3390/jpm14070702] [ PMID]

4. Nicolodi MJC, Garcia GC, Knopfholz MJ. Coronary aneurysms and dissections in a patient with autosomal dominant polycystic kidney disease: a case report. J Med Case Rep. 2025 Nov 24;19(1):607. [10.1186/s13256-025-05644-x] [PMID]

5. Aoki J, Ikari Y. Cardiovascular Disease in Patients with End-Stage Renal Disease on Hemodialysis. Ann Vasc Dis. 2017 Dec 25;10(4):327-37. [10.3400/avd.ra.17-00051] [PMID]

6. Grover P, Fitzgibbons TP. Spontaneous coronary artery dissection in a patient with autosomal dominant polycystic kidney disease: a case report. J Med Case Rep. 2016 Mar 10; 10:62. [10.1186/s13256-016-0832-8] [PMID]

7. Adlam D, Tweet MS, Kotecha D, Bagnall A, Egred M, Eves N, Grainger DJ, Gulati R, Hardman T, Jackson B, Kyto V, McCann G, O'Kane P, Owen R, Phoenix F, Raza S, Sapontis J, Smith D, Stables RH, Ward M, Whittle A, Worrall A, Hassan H, Saw J. Spontaneous coronary artery dissection: a clinically oriented review. Nat Rev Cardiol. 2024 May;21(5):281-299. [10.1038/s41569-023-00939-2]

8. Agwuegbo CC, Ahmed EN, Olumuyide E, Moideen Sheriff S, Waduge SA. Spontaneous Coronary Artery Dissection: An Updated Comprehensive Review. Cureus. 2024 Feb 27;16(2): e55106. [10.7759/cureus.55106] [PMID]

9. Adlam D, Alfonso F, Maas A, Vrints C; Writing Committee. European Society of Cardiology, acute cardiovascular care association, SCAD study group: a position paper on spontaneous coronary artery dissection. Eur Heart J. 2018 Sep 21;39(36):3353-68. [10.1093/ eurheartj/ehy080] [PMID]

10.Kassianides X, Hazara A, Bhandari S. Cardiac complications in end-stage renal disease: a shared care challenge. Br J Cardiol. 2020 May 20;27(2):10. [10.5837/bjc.2020.010] [PMID]

11.Sagar PS, Rangan GK. Cardiovascular Manifestations and Management in ADPKD. Kidney Int Rep. 2023 Aug 4;8(10):1924-40. [10.1016/j.ekir.2023.07.017] [PMID]

12.Richardson T, Gardner M, Salani M. Cardiovascular Disease and Dialysis: A Review of the Underlying Mechanisms, Methods of Risk Stratification, and Impact of Dialysis Modality Selection on Cardiovascular Outcomes. Kidney Dial. 2025 January 23; 5(1):5. [10.3390/kidneydial5010005]

13.Mustafa, A., Yermekbay, A., Zhankorazova, A. et al. Hemodynamic effects of hemodialysis: the interaction between the heart and the arteries. J Nephrol 2025 Oct 7, 38: 2503–16. [10.1007/s40620-025-02434-y][PMID]

14.Bahl A, Prasad N, Sinha DP, Ganguly K, Roy S, Roy D, Rakshit S, Kumar D, Das S, Bhasin D, Raju SB, Trivedi M, Rathi M, Gulati S, Agstam S, Bhargava V, Bhalla AK, Bansal SB, Varughese S, Patel MR, Yadav R, Naik N, Bang VH, Dastidar DG, Banerjee PS. Cardiac evaluation in patients awaiting kidney transplant-position statement of the Cardiological Society of India and Indian Society of Nephrology. Indian Heart J. 2025 May-Jun;77(3):204-12. [10.1016/j.ihj.2025.03.012] [PMID]

15.Feldbaum E, Thompson EW, Cook TS, et al. Management of spontaneous coronary artery dissection: Trends over time. Vascular Medicine. 2023 April 6;28(2):131-8. [10.1177/1358863X231155305][PMID]

16.Petrović M, Miljković T, Ilić A, Kovačević M, Čanković M, Dabović D, Stojšić Milosavljević A, Čemerlić Maksimović S, Jaraković M, Andrić D, Golubović M, Bjelobrk M, Bjelić S, Tadić S, Slankamenac J, Apostolović S, Djurović V, Milovančev A. Management and outcomes of spontaneous coronary artery dissection: a systematic review of the literature. Front Cardiovasc Med. 2024 Jan 16; 11:1276521. [10.3389/ fcvm.2024.1276521] [PMID]

17.Qi Z, Qiu M, Xu Y, Xu K, Liu H, Wang X, Li J, Liu B, Chen S, Chen J, Han Y, Li Y. Comparative outcomes of invasive versus conservative strategy in stable coronary artery disease patients: a risk-stratification-based hypothesis-generative study. BMC Med. 2025 Apr 7;23(1):199. [10.1186/s12916-025-04020-2] [PMID]

18.Pristera N, Chaudhury P, Van Iterson EH, Cho LS. Spontaneous coronary artery dissection: Principles of management. Cleve Clin J Med. 2021 Nov 2;88(11):623-30. [10.3949/ccjm.88a.20162] [PMID]

19.Alfonso F, de la Torre Hernández JM, Ibáñez B, Sabaté M, Pan M, Gulati R, Saw J, Angiolillo DJ, Adlam D, Sánchez-Madrid F. Rationale and design of the BA-SCAD (Beta-blockers and Antiplatelet agents in patients with Spontaneous Coronary Artery Dissection) randomized clinical trial. Rev Esp Cardiol (Engl Ed). 2022 Jun;75(6):515-22. English, Spanish. [10. 1016/ j. rec. 2021.08.003] [PMID]

20.Krittanawong C, Kumar A, Johnson KW, Luo Y, Yue B, Wang Z, Bhatt DL. Conditions and Factors Associated with Spontaneous Coronary Artery Dissection (from a National Population-Based Cohort Study). Am J Cardiol. 2019 Jan 15;123(2):249-53. [10.1016/j. amjcard. 2018.10.012] [PMID]