بررسی ویژگی‌های کلینیکوپاتولوژیک و بقای لنفوم‌های غیرهوچکین سر و گردن: مطالعه‌ای گذشته‌نگر در بیمارستان شهید صدوقی یزد

زاهدی, مه لقا; نصر, صدرا

doi:10.22118/jsmj.2026.574024.4137

بررسی ویژگی‌های کلینیکوپاتولوژیک و بقای لنفوم‌های غیرهوچکین سر و گردن: مطالعه‌ای گذشته‌نگر در بیمارستان شهید صدوقی یزد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مه لقا زاهدی ¹

صدرا نصر ²

¹ استادیار گروه آسیب شناسی بالینی و تشریحی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران.

² پزشک عمومی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران.

10.22118/jsmj.2026.574024.4137

چکیده

زمینه و هدف:لنفوم‌های غیرهوچکین از شایع‌ترین بدخیمی‌های سیستم لنفاوی هستند که می‌توانند با تظاهرات اولیه در ناحیه سروگردن بروز یابند. این مطالعه با هدف بررسی ویژگی‌های کلینیکوپاتولوژیک و بقای لنفوم‌های غیرهوچکین سروگردن در بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستان شهید صدوقی یزد انجام شد.

روش بررسی‌:این مطالعه از نوع توصیفی–تحلیلی با رویکرد بقا بوده و به‌صورت گذشته‌نگر انجام شد. کلیه بیماران مبتلا به لنفوم‌های غیرهوچکین سروگردن که نمونه پاتولوژیک آن‌ها طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۹ در بخش پاتولوژی بیمارستان شهید صدوقی یزد بررسی شده بود، وارد مطالعه شدند. اطلاعات دموگرافیک، یافته‌های پاتولوژیک بر اساس طبقه‌بندی WHO، علائم بالینی، محل آناتومیک درگیری، نوع درمان و وضعیت بقا از پرونده بیماران و پیگیری تلفنی استخراج شد.

یافته‌ها:در مجموع ۵۵ بیمار وارد مطالعه شدند. شایع‌ترین نوع پاتولوژیک، Diffuse large B cell lymphoma با فراوانی ۴/۷۶٪ بود. شایع‌ترین تظاهر بالینی، توده گردنی (۶/۶۳٪) و شایع‌ترین محل درگیری، ناحیه گردن بود. بیشترین میانگین سنی بیماران مربوط به لنفوم‌های T-cell و کمترین میانگین سنی مربوط به لنفوم بورکیت بود که این تفاوت از نظر آماری معنادار بود (001/0=P). نوع درمان با نوع پاتولوژیک ارتباط معنادار نشان داد (001/0=P). در پایان دوره پیگیری، ۳۲/۷٪ بیماران فوت کرده بودند و میانگین بقای بیماران ۵/۷۹ ماه به‌دست آمد.

نتیجه‌گیری: لنفوم Diffuse large B cell شایع‌ترین نوع لنفوم غیرهوچکین سروگردن در بیماران مورد بررسی است. ویژگی‌های کلینیکوپاتولوژیک، نوع درمان و نوع پاتولوژیک لنفوم تأثیر قابل‌توجهی بر بقا دارند. شناخت این الگوها می‌تواند در بهبود تصمیم‌گیری‌های تشخیصی و درمانی بیماران مبتلا به لنفوم‌های غیرهوچکین سروگردن مؤثر باشد.

کلیدواژه‌ها

لنفوم غیرهوچکین

سر و گردن

ویژگی‌های کلینیکوپاتولوژیک

بقا

موضوعات

پزشکی

1. Lv J, Jiang Y, Yu T, Gao S, Yin W. Clinical characteristics and prognostic analysis of primary extranodal non-hodgkin lymphoma of the head and neck. Aging (Albany NY). 2024;16(8):6796-808. [10.18632/aging.205726] [PMID]

2. Fouladseresht H, Ghorbani M, Hassanipour S, Delam H, Mokhtari A, Mohseni S, et al. The incidence of non-hodgkin lymphoma in iran: a systematic review and meta-analysis. World Cancer Res J. 2019;6. [10.32113/ wcrj_20194_1261]

3. Singh R, Shaik S, Negi BS, Rajguru JP, Patil PB, Parihar AS, et al. Non-hodgkin's lymphoma: a review. J fam med prim care. 2020;9(4):1834-40. [10.4103/jfmpc.jfmpc_ 1037_19] [PMID]

4. Cabeçadas J, Martinez D, Andreasen S, Mikkelsen LH, Molina-Urra R, Hall D, et al. Lymphomas of the head and neck region: an update. Virchows Arch. 2019;474(6):649-65. [10.1007/s00428-019-02543-7] [PMID]

5. Shamloo N, Ghannadan A, Jafari M, Ahmadi S, Mortazavi H, Baharvand M. Head and neck lymphoma in an iranian population. Iran j otorhinolaryngology. 2017;29(94):262-7. [PMID]

6. Basirat M, Rabiei M, Bashardoust N. Incidence of head and neck lymphoma in guilan province iran. Asian Pac J Cancer Prev. 2016;17(sup3):1-4. [10.7314/apjcp.2016. 17.s3.1] [PMID]

7. Akbari ME, Bastani Z, Mokhtari S, Moghadam SA. Oral lymphoma prevalence in iranian population: a multicenter retrospective study. Iran J Cancer Prev. 2015;8(6):e4124. [10.17795/ijcp-4124] [PMID]

8. Shankland KR, Armitage JO, Hancock BW. Non-hodgkin lymphoma. Lancet. 2012;380(9844):848-57. [10.1016/ S0140-6736(12)60605-9] [PMID]

9. Mirzaei M, Hosseini SA, Ghoncheh M, Soheilipour F, Soltani S, Soheilipour F, et al. Epidemiology and trend of head and neck cancers in iran. Glob j health sci. 2015;8(1):189. [10.5539/gjhs.v8n1p189] [PMID]

10. Bello-Castro A, Mosquera-Orgueira A, Gude-Smpedro F, Varela-Aneiros I, Seoane-Romero J, Martin-Biedma B, et al. Prognostic and survival factors in head and neck extra-nodal non-hodgkin's lymphoma. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol. 2025;139(2):201-10. [10.1016/j.oooo.2024.09.007] [PMID]

11. Yan S, Ma J, Yang M, Liu B, Li S, Yang L, et al. Analysis of the clinicopathologic characteristics and prognosis of head and neck lymphoma. Anal Cell Pathol. 2022;2022(1):4936099. [10.1155/2022/4936099] [PMID]

12. Larizadeh MH, Damghani MA, Shabani M. Epidemiological characteristics of head and neck cancers in southeast of iran. Iran J Cancer Prev. 2014;7(2):80. [PMID]

13. Jalili J, Vahedi A, Danandehmehr A, Aynechi P, Esfahani A, Roosta Y, et al. Subtype distribution of lymphomas in northwestern iran: a retrospective analysis of 659 cases according to world health organization classification. BMC Cancer. 2022; 22(1):1059. [10.1186/s12885-022-10132-2] [PMID]

14. Basudan AM, Althani M, Abudawood M, Farzan R, Alshuweishi Y, Alfhili MA. A comprehensive two-decade analysis of lymphoma incidence patterns in saudi arabia. J Clin Med. 2024;13(6):1652. [10.3390/jcm 13061652] [PMID]

15. Jafari-Delouei N, Naeimi-Tabiei M, Fazel A, Ashaari M, Hatami E, Sedaghat SM, et al. Descriptive Epidemiology of Lymphoma in Northern Iran: Results from the Golestan Registry 2004–2013. AIM. 2020; 23(3):150-4. [PMID]

16. Wang SS. Epidemiology and etiology of diffuse large b-cell lymphoma. Semin hematol. 2023;60(5):255-66. [1053/j.seminhematol.2023.11.004] [PMID]

17. Morton LM, Sampson JN, Cerhan JR, Turner JJ, Vajdic CM, Wang SS, et al. Rationale and design of the international lymphoma epidemiology consortium (Interlymph) non-hodgkin lymphoma subtypes project. JNCI Monogr. 2014;2014(48):1-4. [10.1093/ jncimonographs/lgu005] [PMID]

18. Coiffier B. State-of-the-art therapeutics: diffuse large b-cell lymphoma. J Clin Oncol. 2005;23(26):6387-93. [10.1200/JCO.2005.05.015] [PMID]

19. Chu Y, Liu Y, Fang X, Jiang Y, Ding M, Ge X, et al. The epidemiological patterns of non-hodgkin lymphoma: global estimates of disease burden risk factors and temporal trends. Front Oncol. 2023;13: 1059914. [10.3389/fonc.2023.1059914] [PMID]

20. Yaqo RT, Jalal SD, Ghafour KJ, Hassan HA, Hughson MD. Non-hodgkin lymphoma in the middle east is characterized by low incidence rates with advancing age. J Glob Oncol. 2019;5:1-0. [10.1200/JGO.18.00241] [PMID]

21. Ekström-Smedby K. Epidemiology and etiology of non-hodgkin lymphoma–a review. Acta oncol. 2006;45(3):258-71. [10.1080/02841860500531682] [PMID]

22. Swerdlow SH, Campo E, Quintanilla-Martinez L, Jaffe ES. Principles of classification of lymphoid neoplasms. Hematopathology-E-Book. 2024:269.

23. Rizkou FE, Jaouhari Y, Lakhdar Y, Benhoummad O, Chehbouni M, Oulghoul O, Rochdi Y, Raji A, Tazi MI, Bouddounit A, Rais H. A retrospective study of 341 cases of primary extranodal non-hodgkin lymphoma of the head and neck. Med Res Arch. 2024;12(3). [10.18103/ mra.v12i3.5109]

24. Wang S, Zhou H, Liu Y, Li Y, Nie L. Trends and projections of non-hodgkin lymphoma burden (1990–2040): a global burden of disease 2021 analysis. BMC Public Health. 2025;25(1):1223. [10.1186/s12889-025-22376-1] [PMID]