ارزیابی نتایج سی دوره برنامه کشوری کنترل کیفی خارجی میکروب‌شناسی از 1392 تا 1402

اکرامی, علیرضا; یوسفی, ارشید

doi:10.32592/jsmj.24.2.114

ارزیابی نتایج سی دوره برنامه کشوری کنترل کیفی خارجی میکروب‌شناسی از 1392 تا 1402

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

علیرضا اکرامی ¹

ارشید یوسفی ²

¹ دانشیار گروه علوم آزمایشگاهی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، اهواز، ایران.

² استادیار گروه علوم آزمایشگاهی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، اهواز، ایران.

10.32592/jsmj.24.2.114

چکیده

زمینه و هدف: نتایج دقیق آزمایشگاهی در تعیین مسیر درمان بیماران نقش مهمی دارد و اجرای برنامه‌های کنترل کیفی برای ارتقای خدمات آزمایشگاهی ضروری است.
روش بررسی: این مطالعه به بررسی نتایج سی دوره کنترل کیفی خارجی میکروب‌شناسی برگزارشده در کشور طی یک دهه (۱۳۹۲-۱۴۰۲) پرداخته است. داده‌ها از تارنمای انجمن علمی دکتری علوم آزمایشگاهی استخراج، و با نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس تحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که بیش از ۹۵٪ آزمایشگاه‌ها پاسخ خود را ارسال کردند و بیش از ۹۷٪ پاسخ‌ها معتبر بود. بالاترین و پایین‌ترین میزان تشخیص صحیح به‌ترتیب مربوط به Escherichia coli در دوره ۴۵ با 5/92٪ و Aeromonas hydrophila در دوره ۲۲ با 9/3٪ بود. میانگین تشخیص درست، نیمه‌درست و مجموع آن‌ها به‌ترتیب 3/42٪، 3/20٪ و 7/62٪ تعیین شد. از سی دوره بررسی‌شده، نُه دوره به باکتری‌های گرم مثبت و ۲۱ دوره به باکتری‌های گرم منفی اختصاص داشت. میانگین تشخیص باکتری‌های گرم مثبت (3/59 %) بیشتر از باکتری‌های گرم منفی (1/34%) بود، اما تفاوت معناداری مشاهده نشد. میانگین تشخیص درست باکتری اسید فست 2/57 % گزارش شد که می‌تواند به‌عنوان یک هشدار جدی تلقی شود.
نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه، تصویر مطلوبی از تشخیص آزمایشگاهی در این حوزه نشان نمی‌دهد، که این موضوع باید در برنامه‌ریزی‌های کشوری مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

خواب

کم‌خونی

اختلالات خواب

مدت خواب

موضوعات

پزشکی

- World Health Organization. Regional Office for the Eastern Mediterranean. (‎1995)‎. Quality systems for medical laboratories: guidelines for implementation and monitoring.available at: https://iris.who.int/handle/10665/119532
- SAVARI M, EKRAMI A. Assessment of laboratory sciences bachelor degree curriculum in Iranian universities. EDUCATIONAL STRATEGIES. 2018;11(3 ):118-123Available from: https://sid.ir/paper/386282/en.
- Aghaei M, Khademi R, Bahreiny SS, Saki N. The need to establish and recognize the field of clinical laboratory science (CLS) as an essential field in advancing clinical goals. Health Sci Rep. 2024;7(8):e70008.[ 1002/hsr2.70008 ][PMID]
- Organization WH. Basics of quality assurance: for intermediate and peripheral laboratories: World Health Organization. Regional Office for the Eastern Mediterranean; 2002.
- Guzel O, Guner EI. ISO 15189 accreditation: Requirements for quality and competence of medical laboratories, experience of a laboratory I. Clinical biochemistry. 2009 Mar 1;42(4-5):274-8.[ 1016/j.clinbiochem.2008.09.011 ] [PMID]
- Rioja RG, Ventura M, Llopis MA, Bauça JM, Garralda AC, Ibarz M, Martinez D, Gómez C, Gómez-Pablos PS, Del Pino IG, Delgado J. External quality assessment of serum indices: Spanish SEQC-ML program. Clinical Chemistry and Laboratory Medicine (CCLM). 2022 Jan 1;60(1):66-73.[ 1515/cclm-2021-0786 ] [PMID]
- Saki N, Haybar H, Aghaei M. Subject: motivation can be suppressed, but scientific ability cannot and should not be ignored. Journal of Translational Medicine. 2023 Aug 2;21(1):520.[ 1186/s12967-023-04383-1 ] [PMID]
- Ricós C, Fernández-Calle P, Perich C, Sandberg S. External quality control in laboratory medicine. Progresses and future. Advances in Laboratory Medicine/Avances en Medicina de Laboratorio. 2022 Oct 14;3(3):221-31. [1515/almed-2022-0058 ] [PMID]
- Belk WP, Sunderman FW. A survey of the accuracy of chemical analyses in clinical laboratories. American Journal of Clinical Pathology. 1947 Nov 1;17(11):853-61.[ 1093/ajcp/17.11.853 ] [PMID]
- Marsden A, Shahtout A. International organization for standardization. Clinical laboratory management. 2024 Apr 12:271-7.
- Theodorsson E, Meijer P, Badrick T. External quality assurance in the era of standardization. Clinica Chimica Acta. 2024 Apr 15;557:117876.[ 1016/j.cca.2024.117876 ] [PMID]
- Jain S, Jahan A, Singh S. Quality Control in a Microbiology Laboratory. Clinical Laboratory Management: Springer; 2024. p. 147-54.
- Morales C, Uzeta M, Ramírez M, Giraldo R. Ten years of an external quality program control in clinical microbiology: a statistical analysis of the results. Accreditation and Quality Assurance. 2024:1-13. Morales C, Uzeta M, Ramírez M, Giraldo R. Ten years of an external quality program control in clinical microbiology: a statistical analysis of the results. Accreditation and Quality Assurance. 2024 Apr;29(2):115-27.
- Mehrabi-Tavana A, Esfahani AA, Mohammad KA, Mahmoudi Farahani M, Ghorbani GA. Quality control of laboratory specimens to assess lipid profile (Chol, HDL, LDL, Tg) in 5 Clinical laboratories in Tehran in 2008. Hakim Journal. 2009 Apr 10;12(1):19-26.
- Atabi F, Mohammadi R. Evaluation of the performance of common kits for the measurement of creatinine in serum and urine: are the results of these methods suitable for clinical use?. Medical Science Journal of Islamic Azad Univesity-Tehran Medical Branch. 2018 Jun 10;28(2):162-9.
- ASHRAFI N, YAZDANMEHR Z, LASHANI M. The results of three years surveillance on sputum smear microscopy in 285 district and regional Tuberculosis laboratories of Iran. TANAFFOS 2003;2 (5 ):29-36.
- Marandi FR, Rahbar M, Sabourian R, Saremi M. Evaluation of Iranian microbiology laboratories for identification of etiologic agents of bacterial meningitidis. Survey results of an external quality assessment scheme (EQAS) programme. Journal of the Pakistan Medical Association. 2010;60(1):48-51.[PMID]
- Crucitti T, Lontie M, Vervoort T, Libeer JC. Cyclospora cayetanensis: diagnosis and situation in Belgium. Arch. Public Health. 1999;57:301-10.
- 1Sığ AK, Özen N, Duran AÇ, Atik TK. Quality Data and Errors in a Tertiary Microbiology Laboratory (2017-2020):" The Good, the Bad and the Ugly". Hamidiye Medical Journal. 2023;4(2).
- Fowotade A, Fayemiwo SA, Bongomin F, Fasuyi TO, Aigbovo OA, Adegboro B. Internal and external quality control in the medical microbiology laboratory. African journal of clinical and experimental microbiology. 2018 Aug 10;19(4):238-50.