تاثیر تغییرات فیلتر روشنایی در تشخیص تحلیل داخلی دندان‌های تک‌ریشه در توموگرافی کامپیوتری اشعه مخروطی: یک مطالعه آزمایشگاهی

جعفرزاده, منصور; حبیبی کیا, علی; شاه سیاه, سمیرا; اشتری, کامبخش; وحیدی, محمد حسین; پوراحمدیه, امیردانیال; صباغیان, مهدی

doi:10.32592/jsmj.23.6.535

تاثیر تغییرات فیلتر روشنایی در تشخیص تحلیل داخلی دندان‌های تک‌ریشه در توموگرافی کامپیوتری اشعه مخروطی: یک مطالعه آزمایشگاهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

منصور جعفرزاده ¹

علی حبیبی کیا ²

سمیرا شاه سیاه ³

کامبخش اشتری ⁴

محمد حسین وحیدی ⁵

امیردانیال پوراحمدیه ⁶

مهدی صباغیان ⁷

¹ استادیار بخش درمان ریشه، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران.

² استادیار بخش رادیولوژی دهان و فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران

³ استادیار، گروه اندودنتیکس، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران.

⁴ دستیار تخصصی، گروه رادیولوژی دهان و فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران.

⁵ دندانپزشک ، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران.

⁶ استادیار بخش جراحی فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران.

⁷ استادیار بخش آسیب شناسی دهان و فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران

10.32592/jsmj.23.6.535

چکیده

زمینه و هدف تشخیص تحلیل داخلی در دندان‌های قدامی که دندان‌های مهمی از نظر زیبایی و سلامت روحی فرد هستند، اهمیت بسیار بالایی دارد. الگوریتم‌های پردازش مختلفی جهت آسان‌سازی تفسیر تصاویر وجود دارد که جهت تشخیص و درمان تحلیل داخلی استفاده می‌شوند و یکی از آن‌ها روشنایی است. هدف از مطالعه پیش رو، بررسی تاثیر تغییرات روشنایی در تعیین تحلیل داخلی ناحیه سرویکال، میانی و اپیکال در دندان‌های تک‌ریشه در توموگرافی کامپیوتری اشعه مخروطی (یک مطالعه ازمایشگاهی) است.
روش بررسی این مطالعه آزمایشگاهی، بر 45 دندان تک‌ریشه با آتل مزیودیستال انجام شده است. ضایعات تحلیل داخلی مصنوعی در نواحی سرویکس، میانی یا اپیکال ایجاد شده است. تصاویر CBCT قبل و بعد از آماده‌سازی حفره گرفته شده است. تصاویر CBCT را دو رادیولوژیست در مقدار روشنایی کم، متوسط و بالا ارزیابی کرده‌اند. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های کاپا و مک نمار در نرم‌افزار SPSS تجزیه و تحلیل شده است. دقت کلی با تحلیل زیر منحنی ROC ارزیابی شده است.
یافته‌ها آنالیز همه تصاویر روشنایی نشان داده است که تنها در مشاهده تصویر با روشنایی کم و واقعیت با مشاهده‌گر دوم، تفاوت معنادار وجود دارد (P=0/001). حساسیت، اختصاصیت و صحت کلی مشاهده تصاویر هر دو مشاهده‌گر، در تصاویر با روشنایی زیاد از بقیه بالاتر بوده است.
نتیجه‌گیری از مطالعه حاضر می‌توان نتیجه گرفت که در استفاده از فیلتر روشنایی در مشاهده تصاویر CBCT، روشنایی زیاد قابلیت انطباق بیشتری با واقعیت داشته و از این نظر می‌توان به آن توجه کرد.

کلیدواژه‌ها

دندان

توموگرافی کامپیوتری اشعه مخروطی

روشنایی

تحلیل داخلی

موضوعات

پزشکی

Tsai KZ, Tsai SC, Lin KH, Chang YC, Lin YP, Lin GM. Associations of decayed teeth and localized periodontitis with mental stress in young adults: CHIEF oral health study. Scientific Reports. 2022 Nov 9;12(1):19139. [10.1038/s41598-022-23958-4 ] [PMID]
Patel S, Saberi N, Pimental T, Teng PH. Present status and future directions: Root resorption. International Endodontic Journal. 2022 Oct;55:892-921.[ 10.1111/iej.13715 ][PMID]
Baranova J, Büchner D, Götz W, Schulze M, Tobiasch E. Tooth formation: are the hardest tissues of human body hard to regenerate?. International journal of molecular sciences.2020 Jan;21(11):4031.[ 10.3390/ijms21114031 ] [PMID]
Agrawal V, Shah A, Kapoor S. Non-perforating internal resorption-diagnosis and endodontic management in maxillary lateral incisor. Clinical Dentistry (0974-3979). 2020 Aug 1;14(8).
Cantu AG, Gehrung S, Krois J, Chaurasia A, Rossi JG, Gaudin R, Elhennawy K, Schwendicke F. Detecting caries lesions of different radiographic extension on bitewings using deep learning. Journal of dentistry. 2020 Sep 1;100:103425.[ 10.1016/j.jdent.2020.103425 ][PMID]
Cotti E, Schirru E. Present status and future directions: Imaging techniques for the detection of periapical lesions. International Endodontic Journal. 2022 Oct;55:1085-99.[ 10.1111/iej.13828 ] [PMID]Ylli D, Sidhu S, Parikh T, Burman KD. Endocrine changes in obesity. Endotext [Internet]. 2022. [ 1111/iej.13828 ] [PMID]
Singh N, Yadav R, Duhan J, Tewari S, Gupta A, Sangwan P, Mittal S. Comparative analysis of the accuracy of periapical radiography and cone‐beam computed tomography for diagnosing complex endodontic pathoses using a gold standard reference–A prospective clinical study. International endodontic journal. 2021 Sep 1;54(9).[ 10.1111/iej.13535 ][PMID]
Rodríguez-López S, Escobedo Martínez MF, Junquera L, García-Pola M. Two-dimensional analysis of digital images through vector graphic editors in dentistry: new calibration and analysis protocol based on a scoping review. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2021 Apr 23;18(9):4497.[ 10.3390/ijerph18094497 ][PMID]
Cotti E, Schirru E. Present status and future directions: Imaging techniques for the detection of periapical lesions. International Endodontic Journal. 2022 Oct;55:1085-99.[ 10.1111/iej.13828 ][PMID]
Bakry AM, Mahmoud EF, Sayed MM. Diagnostic Accuracy of Digital Periapical Radiography and Cone-beam Computed Tomography in Detection of Simulated External Root Resorption. Al-Azhar Assiut Dental Journal. 2022 Oct 1;5(2):209-14.Lin D, Liu T, Chen L, Chen Z. Body mass index in relation to prostate-specific antigen-related parameters. BMC Urol. 2021;
21(1):130. [DOI: 10.1186/s12894-020-00746-8] [PMID] [PMCID]
Hou Y, Feng G, Lin W, Wang R, Yuan H. Observation of retromolar canals on cone beam computed tomography. Oral Radiology. 2020 Oct;36:365-70.[ 10.1007/s11282-019-00414-0 ][PMID]
Hussain S, Mubeen I, Ullah N, Shah SS, Khan BA, Zahoor M, Ullah R, Khan FA, Sultan MA. Modern diagnostic imaging technique applications and risk factors in the medical field: a review. BioMed research international. 2022;2022(1):5164970.[10.1155/2022/5164970 ][PMID]
Umbaugh SE. Digital image processing and analysis: digital image enhancement, restoration and compression. Crc Press; 2022 Dec 30.
Qassim HM, Basheer NM, Farhan MN. Brightness preserving enhancement for dental digital X-ray images based on entropy and histogram analysis. Journal of Applied Science and Engineering. 2019 Mar;22(1):187-94.
MehrAli Zadeh S, Talayi poor A, Mehrvarzfar P, Edalat M, SHarifi SHoushtari S. Comparison between digital intraoral radiography (PSP) and Cone Beam CT images in detection internal root resorption (in-vitro study). J Res Dent Sci. 2016;13(2) :102-8.
White SC, Pharoah MJ. Oral radiology: principles and interpretation. St. Louis, MO: Mosby. Elsevier. 2009;6:70-3.
Kumari M. New Caries Diagnostic Methods-A Review. Clinical Dentistry (0974-3979). 2022 Jul 1;16(7).
Zehnder M, Belibasakis GN. A critical analysis of research methods to study clinical molecular biomarkers in Endodontic research. International EndodonticJournal.2022Mar;55:37-45. [10.1111/iej.13647 ][PMID]
Singh N, Yadav R, Duhan J, Tewari S, Gupta A, Sangwan P, Mittal S. Comparative analysis of the accuracy of periapical radiography and cone‐beam computed tomography for diagnosing complex endodontic pathoses using a gold standard reference–A prospective clinical study. International endodontic journal. 2021 Sep 1;54(9). [10.1111/iej.13535 ][PMID]
Heboyan A, Avetisyan A, Karobari MI, Marya A, Khurshid Z, Rokaya D, Zafar MS, Fernandes GV. Tooth root resorption: A review. Science Progress. 2022 Jul;105(3):00368504221109217. [10.1177/00368504221109217 ][PMID]
Pereira SA, Corte-Real A, Melo A, Magalhães L, Lavado N, Santos JM. Diagnostic Accuracy of Cone Beam Computed Tomography and Periapical Radiography for Detecting Apical Root Resorption in Retention Phase of Orthodontic Patients: A Cross-Sectional Study. Journal of Clinical Medicine. 2024 Feb 22;13(5):1248. [10.3390/jcm13051248 ][PMID]
Archana R, Jeevaraj PE. Deep learning models for digital image processing: a review. Artificial Intelligence Review. 2024 Jan;57(1):11.
Wanderley VA, Leite AF, de Faria Vasconcelos K, Pauwels R, Müller-García F, Becker K, Oliveira ML, Jacobs R. Impact of metal artefacts on subjective perception of image quality of 13 CBCT devices. Clinical oral investigations. 2022 Jun;26(6):4457-66. [10.1007/s00784-022-04409-w ][PMID]
Wang Y, Xie W, Liu H. Low-light image enhancement based on deep learning: a survey. Optical Engineering. 2022 Apr 1;61(4):040901-.
Farhadi N, Shokraneh A, Mehdizadeh M. Effect of contrast inversion enhancement on the accuracy of endodontic file length determination in digital radiography. Journal of Clinical and Diagnostic Research: JCDR. 2015 May;9(5):ZC102. [10.7860/JCDR/2015/11767.5988 ][PMID]
de Azevedo Vaz SL, Vasconcelos TV, Neves FS, de Freitas DQ, Haiter-Neto F. Influence of cone-beam computed tomography enhancement filters on diagnosis of simulated external root resorption. Journal of endodontics. 2012 Mar 1;38(3):305-8. [10.1016/j.joen.2011.10.012 ][PMID]
Habibi Kia A, Dabaghi A, Javaheri M, Sabaghian M. Evaluation of Contrast Alternation Efficacy in Diagnosis of Vertical Root Fracture in Conventional Digital Radiography (An Ex-vivo Study). Jundishapur Scientific Medical Journal. 2022 Feb 20;20:680-9.
Kia AH, Dabaghi A, Javaheri MA, Sabaghian M. Research Paper Evaluation of Contrast Alternation Efficacy in Diagnosis of Vertical Root Fracture in Conventional Digital Radiography (An Ex-vivo Study).2016 Apr 7;11:230-4.