میزان فراوانی و عوامل مرتبط با مرگ و میر کودکان زیر یک سال در استان گیلان

فرهادی راد, علی; احمدنیا, زهرا; محمدی کجیدی, حمید; مهرابیان, فردین; دلپسند, کورش

doi:10.32592/jsmj.23.5.391

میزان فراوانی و عوامل مرتبط با مرگ و میر کودکان زیر یک سال در استان گیلان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

علی فرهادی راد ¹

زهرا احمدنیا ²

حمید محمدی کجیدی ³

فردین مهرابیان ⁴

کورش دلپسند ⁵

¹ دانشجوی دکتری پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رﺷﺖ، اﻳﺮان.

² دانشجوی دکتری پژوهشی اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات بیماری‌های گوارش و کبد، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران

³ گروه پزشکی قانونی، دانشکده پزشکی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، بیمارستان رازی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رﺷﺖ، اﻳﺮان

⁴ گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات بهداشت و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رﺷﺖ، اﻳﺮان

⁵ گروه اخلاق پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رﺷﺖ، اﻳﺮان

10.32592/jsmj.23.5.391

چکیده

زمینه و هدف تامین، حفظ و ارتقای سطح سلامت کودکان زیر یک سـال که یک گروه آسـیب‌پـذیر در خـدمات بهداشـتی - درمـانی هستند، جایگاه ویژه‌ای دارد. مطالعه حاضر با هدف بررسی فراوانی میزان مرگ و میر کودکان زیر یک سال در استان گیلان انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه از نوع مقطعی توصیفی - تحلیلی بود. اطلاعات ثبت‌شده مربوط به مرگ و میر کودکان زیر یک سال در برنامه نظام مراقبت مرگ کودکان شامل مشخصات دموگرافیک (سن، جنس متوفی، محل سکونت و شهرستان) و علل مرگ کودکان 12 - 1 ماهه بر اساس طبقه‌بندی بین‌المللی و پرونده‌های بیمارستانی جمع‌آوری و با رعایت ملاحظات اخلاقی سنجیده شد.
روش بررسی در این مطالعه 1002 کودک و نوزاد فوت‌شده در استان گیلان وارد مطالعه شدند. فراوانی فوت کودکان زیر یک ماه (4/%81) و یک ماه تا یک سال (6/18%) و فراوانی فوت پسران زیر یک سال نسبت به دختران بیشتر بود. بیشترین فروانی علل اصلی فوت کودکان زیر یک سال به ترتیب به نقایص مادرزادی، اختلالات قلبی و تنفسی، بیماری‌های عفونی، بیماری‌های عروقی مغز و حوادث تعلق داشت.
یافته‌ها در این مطالعه 1002 کودک و نوزاد فوت‌شده در استان گیلان وارد مطالعه شدند. فراوانی فوت کودکان زیر یک ماه (4/81%) و یک ماه تا یک سال (6/18%) و فراوانی فوت پسران زیر یک سال در مقایسه با دختران بیشتر بوده است. بیشترین فروانی علل اصلی فوت کودکان زیر یک سال به ترتیب به نقایص مادرزادی، اختلالات قلبی و تنفسی، بیماری‌های عفونی، بیماری‌های عروقی مغز و حوادث تعلق داشته است.
نتیجه‌گیری با توجه به تفاوت علل فوت کودکان زیر یک سال و نوزادان در سال‌های مختلف، باید تدوین شیوه‌نامه‌های آماری جدید و همچنین برخورداری از فرایندهای نظارتی دقیق جهت شناســایی به موقع عوامل افزایش فوت نوزادان و کودکان در بازه‌های زمانی کوتاه‌مدت صورت گیرد.

کلیدواژه‌ها

مرگ و میر

کودکان

کودکان زیر یک سال

نوزادان

موضوعات

پزشکی

Hák T, Janoušková S, Moldan B. Sustainable Development Goals: A need for relevant indicators. Ecological indicators. 2016 Jan 1;60:565-73.
2- Sepanlou SG, Aliabadi HR, Naghavi M, Malekzadeh R. Neonate, Infant, and Child Mortality by Cause in Provinces of Iran: An analysis for the global burden of disease study 2019. Archives of Iranian medicine. 2022 Aug 1;25(8):484-95. [34172/aim.2022.80 ] [PMID]
3- Farzadfar F, Naghavi M, Sepanlou SG, Moghaddam SS, Dangel WJ, Weaver ND, Aminorroaya A, Azadnajafabad S, Koolaji S, Mohammadi E, Rezaei N. Health system performance in Iran: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. The Lancet. 2022 Apr 23;399(10335):1625-45.[ 1016/S0140-6736(21)02751-3 ] [PMID]
Chaman R, Alami A, Emamian MH, Naieni KH, Mirmohammadkhani M, Ahmadnezhad E, Entezarmahdi R, Shati M, Shariati M. Important risk factors of mortality among children aged 1-59 months in rural areas of Shahroud, Iran: A Community-based Nested Case-Control Study. International Journal of Preventive Medicine. 2012 Dec;3(12):875. [4103/2008-7802.104859 ] [PMID]
Chaman R, Naieni KH, Golestan B, Nabavizadeh H, Yunesian M. Neonatal mortality risk factors in a rural part of Iran: a nested case-control study. Iranian journal of public health. 2009;38(1):48-52.
West BA, Rudd RA, Sauber-Schatz EK, Ballesteros MF. Unintentional injury deaths in children and youth, 2010–2019. Journal of safety research. 2021 Sep 1;78:322-30. [1016/j.jsr.2021.07.001 ] [PMID]
Cao H, Wang J, Li Y, Li D, Guo J, Hu Y, Meng K, He D, Liu B, Liu Z, Qi H. Trend analysis of mortality rates and causes of death in children under 5 years old in Beijing, China from 1992 to 2015 and forecast of mortality into the future: an entire population-based epidemiological study. BMJ open. 2017 Sep 1;7(9):e015941. [1136/bmjopen-2017-015941 ] [PMID]
Song, P., et al., Causes of death in children younger than five years in China in 2015: an updated analysis. J Glob Health, 2016. 6(2). [7189/jogh.06.020802.]
A Shahraki V, M Mardani H. Infant under 1-59 month mortality causes in Zabol.
Tajedini F, DELBARPOOR AS, Ehdaievand F, MOGHIMI DB, TORKAMAN NS, Farsar AR. Epidemiological features of children mortality in the area covered by Shahid Beheshti university of medical sciences in 2012.
Mousavi SM, Seyedin SH, Aryankhesal A, Sadeghifar J, Armoun B, Safari Y, Jouyani Y. Stratification of Kermanshah province districts in terms of health structural indicators using scalogram model. Journal of Health Promotion Management. 2013 Apr 10;2(2):7-15.
Mohammadi, Y., et al., Estimating child mortality rate and its trend in hamadan province, western Iran from 1990 to 2016: Implications for sustainable development goal. J Res Health Sci, 2018. 18(1): p. 407. [PMID]
Moradabadi, A.S., et al., Investigating the underlying causes of mortality among less than one year old infants in pediatric hospital of Bandar Abbas, Iran. Hormozgan Med, 2014.