بررسی اثرات توکسیک عصاره هیدروالکلی هندوانه ابوجهل (Citrulus colocynthis) بر آنزیم‌های کبدی و فاکتورهای کلیوی در موش‌های صحرایی

چراغی, جواد; نورایی, عارف; هواسی, مرضیه; مامی, سجاد

doi:10.32592/JSMJ.23.4.303

بررسی اثرات توکسیک عصاره هیدروالکلی هندوانه ابوجهل (Citrulus colocynthis) بر آنزیم‌های کبدی و فاکتورهای کلیوی در موش‌های صحرایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

جواد چراغی ¹

عارف نورایی ²

مرضیه هواسی ³

سجاد مامی ⁴

¹ دانشیار فیزیولوژی، گروه علوم آزمایشگاهی و درمانگاهی ، دانشکده پیرادامپزشکی، دانشگاه ایلام- ایران

² استادیار آناتومی و جنین‌شناسی مقایسه‌ای، گروه بافت‌شناسی، دانشکده پیرادامپزشکی، دانشگاه ایلام- ایران

³ دانشجوی دکتری تخصصی بیوشیمی دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز- ایران.

⁴ استادیار کلینیکال پاتولوژی، گروه علوم آزمایشگاهی و درمانگاهی ، دانشکده پیرادامپزشکی، دانشگاه ایلام- ایران .

10.32592/JSMJ.23.4.303

چکیده

زمینه و هدف امروزه استفاده از گیاهان دارویی بدون توجه به عوارض جانبی و اثرات توکسیسیته آن‌ها به‌ ویژه بر اندام‌هایی مانند کبد و کلیه رو به افزایش است، در این میان استفاده از عصاره هندوانه ابوجهل در درمان دیابت، آسم و سرطان به شدت در حال افزایش است؛ بنابراین، هدف از مطالعه حاضر بررسی اثرات توکسیک عصاره هندوانه ابوجهل برآنزیم‌های کبد و فاکتورهای بیوشیمیایی کلیه در موش صحرایی است.
روش بررسی در این مطالعه از 40 سر موش صحرایی نر بالغ در محدوده وزنی 250 تا 300 گرم در 4 گروه کنترل، دز100 عصاره، دز200 عصاره و دز400 عصاره استفاده شد. به گروه‌های دریافت‌کننده عصاره به مدت 28 روز از طریق گاواژ عصاره هندوانه ابوجهل داده شد و پس از پایان آزمایش سطح سرمی آنزیم‌های کبدی و چندین فاکتور کلیوی اندازه‌گیری شدند.
یافته‌ها نتایج این مطالعه نشان داد که هر سه دز این عصاره سبب افزایش آلکالین فسفاتاز، و گاماگلوتامین ترانسفراز می‌شود که این افزایش در مقایسه با گروه کنترل کاملا معنادار بود (p < .05)، همچنین دزهای مختلف عصاره سبب افزایش در سطح سرمی اوره، کراتینین و اوریک اسید شدند؛ ولی این افزایش با گروه کنترل از لحاظ آماری معنادار نبود (p > .05).
نتیجه‌گیری عصاره گیاهان دارویی مانند هندوانه ابوجهل اگرچه در درمان دیابت، اسم و آلرژی، سرطان و سرماخوردگی کمک‌کننده است اما سمیت آن برای اندام‌هایی مانند کبد و کلیه که ارگان‌‌های حیاتی بدن هستند باید مطالعه همه‌جانبه‌تری انجام بگیرد.

کلیدواژه‌ها

اثرات توکسیک

عصاره

هندوانه ابوجهل

آنزیم‌های کبدی

فاکتورهای کلیوی

موضوعات

پزشکی

- Pan SY, Litscher G, Gao SH, Zhou SF, Yu ZL, Chen HQ, Zhang SF, Tang MK, Sun JN, Ko KM. Historical perspective of traditional indigenous medical practices: the current renaissance and conservation of herbal resources. Evidence-based complementary and alternative medicine. 2014;2014(1):525340. [1155/2014/525340 ] [PMID]
- Reddy A. Use of various bio-fencing plants in the control of human diseases by the Lambada Tribe inhabiting Nalgonda District, Andhra Pradesh, India. Ethnobotanical Leaflets. 2008;2008(1):67.
- Davidson-Hunt I. Ecological ethnobotany: stumbling toward new practices and paradigms. MASA J. 2000;16(1):1-3.
- Ahvazi M, Khalighi-Sigaroodi F, Charkhchiyan MM, Mojab F, Mozaffarian VA, Zakeri H. Introduction of medicinal plants species with the most traditional usage in Alamut region. Iranian journal of pharmaceutical research: IJPR. 2012;11(1):185. [PMID]
- Buso P, Manfredini S, Reza Ahmadi-Ashtiani H, Sciabica S, Buzzi R, Vertuani S, Baldisserotto A. Iranian medicinal plants: from ethnomedicine to actual studies. Medicina. 2020 Feb 26;56(3):97. [3390/medicina56030097 ] [PMID]
- Darwish RS, Abdulmunem OA, Khairy A, Ghareeb DA, Yassin AM, Abdulmalek SA, Shawky E. Comparative metabolomics reveals the cytotoxic and anti-inflammatory discriminatory chemical markers of raw and roasted colocynth fruit (Citrullus colocynthis L.). RSC advances. 2021;11(59):37049-62. . [1039/d1ra07751a ] [PMID]
- Cheng X, Qin M, Chen R, Jia Y, Zhu Q, Chen G, Wang A, Ling B, Rong W. Citrullus colocynthis (L.) Schrad.: A Promising Pharmaceutical Resource for Multiple Diseases. Molecules. 023 Aug 24;28(17):6221. [3390/molecules28176221 ] [PMID]
- Shaw D, Graeme L, Pierre D, Elizabeth W, Kelvin C. Pharmacovigilance of herbal medicine. Journal of ethnopharmacology. 2012 Apr 10;140(3):513-8. [1016/j.jep.2012.01.051 ] [PMID]
- Asif M. A brief study of toxic effects of some medicinal herbs on kidney. Advanced biomedical research. 2012 Jan 1;1(1):44. [4103/2277-9175.100144 ] [PMID]
- Allard T, Wenner T, Greten HJ, Efferth T. Mechanisms of herb-induced nephrotoxicity. Current medicinal chemistry. 2013 Jul 1;20(22):2812-9. . [2174/0929867311320220006 ] [PMID]
- Fatima N, Nayeem N. Toxic effects as a result of herbal medicine intake. Toxicology-new aspects to this scientific conundrum. 2016 Oct 26;193.
- Belmont EP, Osnaya RR, Villegas MD. Toxic plants: Brugmancia (floripondio) neurotoxicity. Archivos de Medicina de Urgencia de México. 2012;4(3):119-24.
- Goldfain D, Lavergne A, Galian A, Chauveinc L, Prudhomme F. Peculiar acute toxic colitis after ingestion of colocynth: a clinicopathological study of three cases. Gut. 1989 Oct 1;30(10):1412-8. [1136/gut.30.10.1412 ] [PMID]
- Chaturvedi M, Mali PC, Ansari AS. Induction of reversible antifertility with a crude ethanol extract of Citrullus colocynthis Schrad fruit in male rats. Pharmacology. 2003 Apr 3;68(1):38-48. [1159/000068727 ] [PMID] Dehghan, F, & PANJEH, S. M. The toxic effect of alcoholic extract of Citrullus colocynthis on rat liver.‏ (2006).
- Marzouk B, Marzouk Z, Fenina N, Bouraoui A, Aouni M. Anti-inflammatory and analgesic activities of Tunisian Citrullus colocynthis Schrad. immature fruit and seed organic extracts. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2011 Jun 1;15(6):665-72. . [PMID]
- Ekor M. The growing use of herbal medicines: issues relating to adverse reactions and challenges in monitoring safety. Frontiers in pharmacology. . 2014 Jan 10;4:177. [3389/fphar.2013.00177 ] [PMID]
- Roy A, Khan A, Ahmad I, Alghamdi S, Rajab BS, Babalghith AO, Alshahrani MY, Islam S, Islam MR. Flavonoids a bioactive compound from medicinal plants and its therapeutic applications. BioMed research international. 2022;2022(1):5445291. [1155/2022/5445291 ] [PMID]
- Koenig G, Seneff S. Gamma-glutamyltransferase: a predictive biomarker of cellular antioxidant inadequacy and disease risk. Disease markers. 2015;2015(1):818570. [1155/2015/818570 ] [PMID]
- Diwan FH, Abdel Hassan IA, Mohammed ST. Effect of saponin on mortality and histopathological changes in mice. EMHJ-Eastern Mediterranean Health Journal, 6 (2-3), 345-351, 2000. 2000. . [PMID]
- Barth A, Müller D, Dürrling K. In vitro investigation of a standardized dried extract of Citrullus colocynthis on liver toxicity in adult rats. Exper[1078/0940-2993-00252 ] [PMID] imental and Toxicologic Pathology. 2002 Jan 1;54(3):223-30.
- Itzhaki O, Skutelsky E, Kaptzan T, Sinai J, Michowitz M, Huszar M, Leibovici J. Ageing–apoptosis relation in murine spleen. Mechanisms of ageing and development. 2003 Dec 1;124(10-12):999-1012. [1016/s0047-6374(03)00171-4 ] [PMID]
- Shah AH, Qureshi S, Tariq M, Ageel AM. Toxicity studies on six plants used in the traditional Arab system of medicine. Phytotherapy Research. 1989;3(1):25-9.
- Wasfi IA. Some pharmacological studies on Citrullus colocynthis. Journal of Herbs, Spices & Medicinal Plants. 1994 Jun 28;2(2):65-79.
- Adam SE, Al-Yahya MA, Al-Farhan AH. Effects of dietary mixtures of Citrullus colocynthis L. schrad. and Rhazya stricta Decne in rats. Journal of herbs, spices & medicinal plants. 2001 Dec 6;8(4):9-18.
- Soufane S, Bedda A, Mahdeb N, Bouzidi A. Acute Toxicity study on Citrullus colocynthis fruit methanol extract in Albino rats. Journal of Applied Pharmaceutical Science. 2013 Jun 27;3(6):088-93.
- Brookes EM, Power DA. Elevated serum urea-to-creatinine ratio is associated with adverse inpatient clinical outcomes in non-end stage chronic kidney disease. Scientific Reports. 2022 Dec 2;12(1):20827. [1038/s41598-022-25254-7 ] [PMID]
- Bello AK, Alrukhaimi M, Ashuntantang GE, Basnet S, Rotter RC, Douthat WG, Kazancioglu R, Köttgen A, Nangaku M, Powe NR, White SL. Complications of chronic kidney disease: current state, knowledge gaps, and strategy for action. Kidney international supplements. 2017 Oct 1;7(2):122-9. [1016/j.kisu.2017.07.007 ] [PMID]
- Fatima N, Nayeem N. Toxic effects as a result of herbal medicine intake. Toxicology-new aspects to this scientific conundrum. 2016 Oct 26;193.