دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز مجله علوم پزشکی جندی شاپور 25 3 2026 07 23 The Effect of Two Types of Continuous and Interval Aerobic Exercise on Improving the Lipid Profile and Liver Enzyme Markers in Insulin-Resistant Prediabetic Rats تأثیر دو نوع تمرین هوازی تداومی و تناوبی بر بهبود پروفایل لیپیدی و نشانگرهای آنزیم های کبدی در رت های پیش دیابتی مقاوم به انسولین 199 208 253445 10.22118/jsmj.2026.565417.4107 FA سحر زمانی دانشجوی دکترای تخصصی فیزیولوژی ورزشی، گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0009-0007-9776-9228 فروزان فتاحی مسرور استادیار، گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-3258-6515 مقصود پیری استاد، گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0003-1415-7319 Journal Article 2025 12 10 Background: Prediabetes accompanied by insulin resistance is associated with metabolic disorders, including dyslipidemia and liver damage. The aim of this study was to compare the effects of two aerobic exercise protocols—continuous aerobic training and high-intensity interval training—on the lipid profile and liver enzymes in a fructose-induced prediabetic animal model. Methods: Thirty-two female Wistar rats were randomly divided into four groups: healthy control (C), diabetic control (D), diabetic + continuous exercise (D+CONT), and diabetic + interval exercise (D+INT). After inducing prediabetes with fructose, the exercise protocols were performed for 8 weeks, 5 sessions per week. At the end, serum levels of glucose, lipids (triglycerides, total cholesterol, LDL, HDL), liver enzymes (ALT, AST, ALP), HOMA-IR, and oxidative stress index were measured. Results: Induction of prediabetes led to a significant increase in glucose, severe dyslipidemia, and elevated liver enzymes and MDA (p < 0.001). Both exercise protocols resulted in a significant reduction in serum glucose (to levels similar to the control group), improvement in the lipid profile (decrease in triglycerides, cholesterol, and LDL; increase in HDL), and reduction in liver enzymes and MDA. However, no statistically significant differences were observed between the two exercise groups in any of the examined indicators (p > 0.05). Conclusions: Both continuous and interval exercise methods were equally effective in improving metabolic, lipid, and liver indices in the prediabetic animal model. This finding suggests that the choice between these two methods can be based on individual preferences, as their metabolic efficacy is equivalent. چکیده: مقدمه: پیش‌دیابت همراه با مقاومت به انسولین، با اختلالات متابولیکی از جمله دیس‌لیپیدمی و آسیب کبدی همراه است. هدف این مطالعه، مقایسه تأثیر دو پروتکل تمرین هوازی—تمرین تداومی و تمرین تناوبی با شدت بالا بر پروفایل لیپیدی و آنزیم‌های کبدی در یک مدل حیوانی پیش‌دیابتی القاشده با فروکتوز بود. روش کار: تعداد32 سر موش صحرایی ماده نژاد ویستار به‌صورت تصادفی به چهار گروه تقسیم شدند: کنترل سالم(C)، کنترل دیابتی(D)، پیش دیابتی + تمرین تداومی(D+CONT) و پیش دیابتی + تمرین تناوبی(D+INT). پس از القای پیش‌دیابت با فروکتوز، پروتکل‌های تمرینی به‌مدت 8 هفته و 5 جلسه در هفته اجرا شدند. در پایان، سطوح سرمی گلوکز، شاخص مقاومت به انسولین، لیپیدها (تری‌گلیسیرید، کلسترول تام، LDL، HDL) و آنزیم‌های کبدی (ALT، AST، ALP) و شاخص استرس اکسیداتیو اندازه‌گیری شدند. یافته ها: القای پیش‌دیابت منجر به افزایش معنی‌دار گلوکز، اختلال شدید در پروفایل لیپیدی و افزایش آنزیم‌های کبدی و MDA شد(001/0>p). هر دو پروتکل تمرینی منجر به کاهش معنی‌دار گلوکز سرم (به سطحی مشابه گروه کنترل)، بهبود پروفایل لیپیدی (کاهش تری‌گلیسیرید، کلسترول و LDL؛ افزایش HDL) و کاهش آنزیم‌های کبدی و MDA گردیدند. با این حال، هیچ تفاوت آماری معنی‌داری بین دو گروه تمرینی از نظر هیچ‌یک از شاخص‌های مورد بررسی مشاهده نشد (05/0 نتیجه گیری: هر دو روش تمرینی—تداومی و تناوبی—به‌طور مؤثر و یکسانی قادر به بهبود شاخص‌های متابولیک، لیپیدی و کبدی در مدل حیوانی پیش‌دیابتی بودند. این یافته نشان می‌دهد که انتخاب بین این دو روش می‌تواند بر اساس اولویت‌های فردی انجام شود، زیرا از دیدگاه پیامدهای متابولیک، اثربخشی آن‌ها معادل است.

https://jsmj.ajums.ac.ir/article_253445_b08f24b1333f1992262b19841b5b1bfa.pdf

دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز مجله علوم پزشکی جندی شاپور 25 3 2026 07 23 Preparation of Sepestan Anti- cough Syrup and Comparison of its Effectiveness With Diphenhydramine Syrup in Treating Cough in Children With Upper Respiratory Tract Infection: A Double- blind Randomized Clinical Trial شربت ضدسرفه سپستان و مقایسه اثربخشی آن با شربت دیفن هیدرامین در درمان سرفه کودکان مبتلا به عفونت دستگاه تنفسی فوقانی: کارآزمایی بالینی تصادفی دوسوکور 253442 10.22118/jsmj.2026.540129.3986 FA احسان امیری اردکانی گروه داروسازی گیاهی (داروسازی سنتی)، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران 0000-0001-8948-9153 معصوم معصوم پور Non-Communicable Diseases Research Center, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran 0000-0002-0129-7155 مجید نیمروزی مرکز تحقیقات طب سنتی و تاریخ پزشکی، گروه طب ایرانی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران. 0000-0003-4630-2082 نیلوفر طاهری دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران 0000-0002-9514-4968 Journal Article 2025 09 09 مقاله حاضر به بررسی شیوه‌های درمانی سرفه خشک مزمن ناشی از عفونت سینوس‌های فوقانی پرداخته است. این موضوع اهمیت بالایی دارد، زیرا بسیاری از بیماران با چنین علائمی به پزشک مراجعه می‌کنند. هرچند مقاله تلاش کرده است تأثیر داروها را بر بهبود علائم نشان دهد، اما در روش انجام مطالعه ضعف‌هایی وجود دارد که باعث کاهش اعتبار نتایج شده است. یکی از ایرادات مهم، حذف گروه شاهد است. مقایسه نتایج بیماران تحت درمان با گروه کنترل می‌توانست امکان بررسی دقیق‌تر اثر داروها را فراهم کند. همچنین ترکیبات دارویی به کار رفته و پیامدهای احتمالی آن‌ها به طور کامل ارزیابی نشده است. این در حالی است که برخی از داروها می‌توانند عوارض جانبی داشته باشند و بررسی دقیق آن‌ها ضروری است. انتخاب بیماران نیز بر اساس معیارهای استاندارد صورت نگرفته است. نبود معیارهای مشخص برای ورود یا خروج بیماران به مطالعه، احتمال بروز خطا و ناهمگونی در نتایج را افزایش می‌دهد. علاوه بر این، روش استخراج داده‌ها و شیوه سنجش طول مدت علائم به روشنی توضیح داده نشده و این موضوع، تفسیر یافته‌ها را دشوار کرده است. روش‌های آماری مورد استفاده نیز از دقت کافی برخوردار نبوده و باعث کاهش اعتبار نتایج شده است. اگرچه برخی نتایج نشان‌دهنده کاهش نسبی علائم بیماران هستند، اما ضعف در طراحی مطالعه و تحلیل داده‌ها موجب می‌شود اعتماد کامل به نتایج دشوار باشد. در مجموع، مقاله موضوع مهمی را بررسی کرده است، اما برای دستیابی به نتایج معتبرتر لازم است پژوهش‌های آینده با طراحی دقیق‌تر، استفاده از گروه‌های شاهد و روش‌های آماری استاندارد انجام شوند. مقاله حاضر به بررسی شیوه‌های درمانی سرفه خشک مزمن ناشی از عفونت سینوس‌های فوقانی پرداخته است. این موضوع اهمیت بالایی دارد، زیرا بسیاری از بیماران با چنین علائمی به پزشک مراجعه می‌کنند. هرچند مقاله تلاش کرده است تأثیر داروها را بر بهبود علائم نشان دهد، اما در روش انجام مطالعه ضعف‌هایی وجود دارد که باعث کاهش اعتبار نتایج شده است. یکی از ایرادات مهم، حذف گروه شاهد است. مقایسه نتایج بیماران تحت درمان با گروه کنترل می‌توانست امکان بررسی دقیق‌تر اثر داروها را فراهم کند. همچنین ترکیبات دارویی به کار رفته و پیامدهای احتمالی آن‌ها به طور کامل ارزیابی نشده است. این در حالی است که برخی از داروها می‌توانند عوارض جانبی داشته باشند و بررسی دقیق آن‌ها ضروری است. انتخاب بیماران نیز بر اساس معیارهای استاندارد صورت نگرفته است. نبود معیارهای مشخص برای ورود یا خروج بیماران به مطالعه، احتمال بروز خطا و ناهمگونی در نتایج را افزایش می‌دهد. علاوه بر این، روش استخراج داده‌ها و شیوه سنجش طول مدت علائم به روشنی توضیح داده نشده و این موضوع، تفسیر یافته‌ها را دشوار کرده است. روش‌های آماری مورد استفاده نیز از دقت کافی برخوردار نبوده و باعث کاهش اعتبار نتایج شده است. اگرچه برخی نتایج نشان‌دهنده کاهش نسبی علائم بیماران هستند، اما ضعف در طراحی مطالعه و تحلیل داده‌ها موجب می‌شود اعتماد کامل به نتایج دشوار باشد. در مجموع، مقاله موضوع مهمی را بررسی کرده است، اما برای دستیابی به نتایج معتبرتر لازم است پژوهش‌های آینده با طراحی دقیق‌تر، استفاده از گروه‌های شاهد و روش‌های آماری استاندارد انجام شوند.

دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز مجله علوم پزشکی جندی شاپور 25 3 2026 07 23 Prediction of Coronary Artery Bypass Grafting Outcomes Based on Angiographic Images and Clinical Data Using Artificial Intelligence Algorithms پیش‌بینی پیامدهای پیوند بای‌پس عروق کرونر مبتنی بر تصاویر آنژیوگرافی و داده‌های بالینی با استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی 253443 10.22118/jsmj.2026.568326.4122 FA سید مسعود رضایی جو گروه فیزیک پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز ، اهواز، ایران مرضیه رشادتیان اهواز- دانشکده پزشکی-گروه فیزیک پزشکی علیرضا افتخار اهواز- دانشکده پزشکی-گروه فیزیک پزشکی فاطمه جواهر فروش زاده گروه بیهوشی، مرکز تحقیقات بیهوشی و درد اهواز، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، اهواز، ایران Journal Article 2025 12 24 Coronary artery disease (CAD) is one of the leading causes of mortality worldwide, and coronary artery bypass grafting (CABG) is recognized as the standard treatment for patients with multivessel disease. Accurate prediction of postoperative outcomes in these patients is of substantial clinical importance. In this study, we investigated a novel machine learning and deep learning framework that integrates multimodal data—including coronary angiography images, two-stage blood test results, and clinical variables—to predict postoperative survival and key biochemical outcomes (BUN, SGOT, and SGPT). The dataset comprised 152 patients who underwent CABG at two tertiary cardiac centers in Ahvaz over a four-year period. Deep features were extracted from coronary angiography images using a ResNet-18 architecture and combined with biomarker and clinical data within machine learning pipelines. To reduce dimensionality and improve generalizability, feature selection techniques—including SelectKBest, SelectFromModel with Random Forest, Lasso, and ExtraTrees—were applied, along with a range of classifiers such as logistic regression, support vector classifier (SVC), k-nearest neighbors (KNN), XGBoost, LightGBM, and ensemble methods. Model performance was evaluated using five-fold cross-validation, an independent test set, and standard metrics including accuracy, precision, recall, F1-score, and AUC. The results demonstrated that Lasso-based approaches, particularly when combined with logistic regression and SVC, achieved superior performance, yielding a cross-validated accuracy of 97.14% for survival prediction and accuracies of 93.33%, 93.33%, and 99.05% for BUN, SGOT, and SGPT, respectively. Comparisons with conventional models indicated that multimodal data integration leads to a substantial improvement in predictive accuracy. بیماری عروق کرونر (CAD) یکی از علل اصلی مرگ‌ومیر در جهان است و پیوند بای‌پس عروق کرونر (CABG) به‌عنوان درمان استاندارد بیماران مبتلا به درگیری چندرگی شناخته می‌شود. پیش‌بینی پیامدهای پس از عمل در این بیماران اهمیت بالینی ویژه‌ای دارد. در این مطالعه، ما با بهره‌گیری از یک چارچوب نوین یادگیری ماشین و یادگیری عمیق، ادغام داده‌های چندوجهی شامل تصاویر آنژیوگرافی کرونری، نتایج آزمایش خون دو مرحله‌ای و متغیرهای بالینی را برای پیش‌بینی بقای پس از عمل و پیامدهای بیوشیمیایی کلیدی(BUN، SGOT و SGPT ) بررسی کردیم. مجموعه داده شامل ۱۵۲ بیمار تحت عمل CABG در دو مرکز تخصصی قلب در اهواز طی چهار سال بود. ویژگی‌های عمیق از تصاویر آنژیوگرافی با استفاده از ResNet-18 استخراج و همراه با نشانگرهای زیستی و داده‌های بالینی در خطوط لوله یادگیری ماشین ترکیب شدند. برای کاهش ابعاد و افزایش تعمیم‌پذیری، تکنیک‌های انتخاب ویژگی (SelectKBest، SelectFromModel با RF ، Lasso و ExtraTrees ) و مجموعه‌ای از طبقه‌بندی‌کننده‌ها شامل رگرسیون لجستیک، SVC، KNN، XGBoost، LightGBM، و روش‌های گروهی به کار گرفته شد. ارزیابی مدل‌ها با استفاده از اعتبارسنجی متقابل ۵ مرحله‌ای، مجموعه آزمون مستقل و معیارهای استاندارد شامل دقت، صحت، یادآوری، امتیاز F1 و AUC انجام شد. یافته‌ها نشان داد که رویکردهای مبتنی بر م Lasso، به‌ویژه در ترکیب با رگرسیون لجستیک و SVC، عملکرد برتری داشتند و به دقت اعتبارسنجی متقابل ۹۷.۱۴٪ برای بقا و مقادیر ۹۳.۳۳٪، ۹۳.۳۳٪ و ۹۹.۰۵٪ برای BUN، SGOT و SGPT دست یافتند. مقایسه با مدل‌های مرسوم نشان داد که ادغام داده‌های چندوجهی موجب افزایش قابل توجه دقت پیش‌بینی می‌شود.

دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز مجله علوم پزشکی جندی شاپور 25 3 2026 07 23 The Effect of High-Intensity Interval Training on Vascular Adropin and TNF-α Gene Expression and Blood Nitric Oxide Levels in Male Diabetic Rats تاثیر تمرین تناوبی شدید بر بیان ژن آدروپین و TNF-α عروقی و میزان نیتروکساید خون موش های نر دیابتی 253444 10.22118/jsmj.2025.520901.3894 FA حسین تیموری دانشجوی دکتری فیزیولوژی ورزشی، گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0002-2050-229X رقیه افرونده گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0002-1592-7330 حمید ملکشاهی نیا دکتری فیزیولوژی ورزشی، گرایش قلب و عروق و تنفس، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران رضا فرضی زاده گروه فیزیولوژی ورزشی، گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0003-0213-1867 Journal Article 2025 05 11 Background and Objectives: Studies have shown that diabetes is recognized not only as a metabolic disease but also as a vascular disease due to its effects on various vascular beds. Therefore, the aim of the present study was to investigate the effect of high-intensity interval training on vascular tissue adropin and TNF-α gene expression and blood nitric oxide levels in male diabetic rats. Subjects and Methods: Sixty adult male Wistar rats were randomly divided into 6 groups: healthy control, healthy sham, interval training, interval training + saline, diabetic control, and diabetic + interval training. To induce type 2 diabetes, nicotinamide and streptozotocin injection was used. After diabetes induction, the rats in all 3 training groups participated in an 8-week high-intensity interval training program, 5 sessions per week. Forty-eight hours after the last training session, blood and tissue samples were collected to measure the desired factors. Results: The results of this study showed that high-intensity interval training in the diabetes + exercise group significantly reduced glucose, insulin resistance, and insulin levels, significantly increased serum nitric oxide levels, significantly decreased TNF-α gene expression, and significantly increased adropin gene expression compared to the diabetes group (p<0.05). Conclusion: The results of this research showed that high-intensity interval training improves vascular function in diabetic individuals by reducing inflammatory factors and increasing adropin. Therefore, high-intensity interval training can be a suitable strategy for developing therapeutic approaches in diabetes. زمینه و هدف: مطالعات نشان داده اند که دیابت نه تنها به عنوان بیماری متابولیکی، بلکه به دلیل اثراتی که بر بسترهای عروقی مختلف دارد به عنوان بیماری عروقی نیز شناخته می‌شود. از این رو، هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر تمرین تناوبی شدید بر بیان ژن آدروپین و TNFa بافت عروقی و میزان نیتروکساید خون رتهای نر دیابتی بود. روش کار: 60 سر موش نر بالغ نژاد ویستار به‌طور تصادفی در 6 گروه: کنترل سالم، شم سالم، تمرین تناوبی، تمرین تناوبی+سالین، کنترل دیابت، دیابت+ تمرین تناوبی تقسیم شدند. جهت القای دیابت نوع 2 از تزریق نیکوتین آمید و استرپتوزوتوسین استفاده گردید. پس از القای دیابت، رت های هر 3 گروه تمرینی در یک دوره تمرینات 8 هفته‌ای تمرین تناوبی شدید، به تعداد 5 جلسه در هفته شرکت نمودند. 48 ساعت پس از آخرین جلسه تمرینی، نمونه های خون و بافت جهت اندازه گیری فاکتورهای مورد نظر استخراج گردید. یافته ها: نتایج این پژوهش نشان داد، تمرین تناوبی شدید در گروه دیابت+ورزش سبب کاهش معنادار گلوکز، مقاومت به انسولین و انسولین، افزایش معنادار سطح نیتریک اکساید سرم، کاهش معنادار میزان بیان TNF-α و افزایش معنادار میزان بیان آدروپین نسبت به گروه دیابت شدp<0/05)). نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که تمرین تناوبی شدید از طریق کاهش فاکتورهای التهابی و افزایش آدروپین سبب بهبود عملکرد عروق در افراد دیابتی می‌شود. بنابراین، تمرین تناوبی شدید می تواند استراتژی مناسبی برای توسعه روش های درمانی در بیماری دیابت شود.

دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز مجله علوم پزشکی جندی شاپور 25 3 2026 07 23 Superiority of Moderate-Intensity Continuous Training over High-Intensity Interval Training in Improving BDNF-Dependent Hippocampal Plasticity in Obese Sarcopenic Rats: Role of the SIRT1/PGC-1α/BDNF Signaling Pathway برتری تمرین تداومی با شدت متوسط بر تمرین تناوبی با شدت بالا در بهبود پلاستیسیته وابسته به BDNF هیپوکمپ در موش‌های چاق سارکوپنیک: نقش مسیرسیگنالینگ SIRT1/PGC-1α/BDNF 253446 10.22118/jsmj.2026.572669.4133 FA سیمین سالخورد گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران 0009-0003-4050-7914 محمد سجادیان گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران 0000-0002-3218-492X شیرین زیلایی بوری گروه علوم ورزشی، واحد مسجدسلیمان، دانشگاه آزاد اسلامی، مسجدسلیمان، ایران 0000-0002-4371-9192 محمدرضا تابنده دانشکده بیوشیمی و زیست‌شناسی مولکولی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران 0000-0003-3258-8550 Journal Article 2026 01 29 Background and Objective: The SIRT1/PGC-1α/BDNF signaling pathway plays a critical role in regulating neural plasticity and maintaining neuronal function and is activated in response to stimuli such as physical exercise. This study aimed to compare the effects of moderate-intensity continuous training (MICT) and high-intensity interval training (HIIT) on the expression of SIRT1, PGC-1α, and BDNF genes in the hippocampus of obese sarcopenic rats. Methods: In the present experimental study, 18-month-old male Wistar rats (n=12) were divided into four groups: healthy control (C), sarcopenic obese control (SO), MICT, and HIIT. The sarcopenic obesity model was induced using a high-fat diet for 12 weeks. The training protocols were performed for 12 weeks, with five sessions per week. Gene expression in the hippocampus was measured using qRT-PCR, and data were analyzed using one-way ANOVA followed by Tukey's post hoc test. Results: Both exercise protocols significantly increased the expression of SIRT1, PGC-1α, and BDNF genes compared to the SO group (P < 0.05). However, the MICT group showed significantly greater increases in hippocampal SIRT1 (P < 0.01), PGC-1α (P < 0.05), and BDNF (P < 0.05) gene expression compared to the HIIT group. Conclusion: Although both types of aerobic training are effective, the MICT protocol is superior to HIIT in activating the SIRT1/PGC-1α/BDNF signaling pathway in the hippocampus of obese sarcopenic rats. These findings may inform the design of optimized exercise programs for the aging population with sarcopenic obesity. زمینه و هدف: مسیر سیگنالینگ SIRT1/PGC-1α/BDNF نقش مهمی در تنظیم پلاستیسیته عصبی و حفظ عملکرد نورون‌ها دارد و در پاسخ به محرک‌هایی مانند فعالیت بدنی فعال می‌شود.. هدف این مطالعه مقایسه اثر تمرین تداومی با شدت متوسط (MICT) و تمرین تناوبی با شدت بالا (HIIT) بر بیان ژن‌های SIRT1، PGC-1α و BDNF در هیپوکمپ موش‌های صحرایی چاق سارکوپنیک بود. روش بررسی: در مطالعه تجربی حاضر 12 موش صحرایی نر نژاد ویستار با سن ۱۸ ماه به چهار گروه کنترل سالم (C)، کنترل چاق سارکوپنیک (SO)، تمرین MICT و تمرین HIIT تقسیم شدند. مدل چاقی سارکوپنیک با رژیم غذایی پرچرب به مدت ۱۲ هفته القا شد. پروتکل‌های تمرینی به مدت ۱۲ هفته تمرین با تواتر پنج جلسه در هفته اجرا شد. بیان ژن‌ها در هیپوکمپ با استفاده از qRT-PCR اندازه‌گیری شد و داده‌ها با تحلیل واریانس یک‌طرفه و آزمون توکی تحلیل شدند. یافته‌ها: هر دو پروتکل ورزشی موجب افزایش معنی‌دار بیان ژن های SIRT1، PGC-1α و BDNF نسبت به گروه SO شدند (0.05>P) با این حال، گروه MICT افزایش معنی‌دار بیشتری در بیان ژن‌های SIRT1 (01/0>P)، PGC-1α (05/0>P) وBDNF (05/0>P) هیپوکمپ در مقایسه با گروه HIIT شد. نتیجه‌گیری: اگرچه هر دو نوع تمرین هوازی مؤثر هستند، اما پروتکل MICT در مقایسه با HIIT برتری بیشتری در فعال‌سازی مسیر سیگنالینگ SIRT1/PGC-1α/BDNF در هیپوکمپ موش‌های چاق سارکوپنیک دارد. این نتایج می‌تواند در طراحی برنامه‌های ورزشی بهینه برای جمعیت سالخورده مبتلا به چاقی سارکوپنیک راهگشا باشد.

دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز مجله علوم پزشکی جندی شاپور 25 3 2026 07 23 Clinicopathological characteristics and survival of head and neck non-Hodgkin lymphomas: A retrospective study in Shahid Sadoughi Hospital, Yazd بررسی ویژگی‌های کلینیکوپاتولوژیک و بقای لنفوم‌های غیرهوچکین سروگردن: مطالعه‌ای گذشته‌نگر در بیمارستان شهید صدوقی یزد 253447 10.22118/jsmj.2026.574024.4137 FA مه لقا زاهدی گروه پاتولوژی ، دانشکده پزشکی ،دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی ،یزد، ایران 0000-0001-9934-2104 صدرا نصر پزشک عمومی ،دانشکده پزشکی ، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی ، یزد ، ایران 0009-0002-5131-4248 Journal Article 2026 02 05 Background : Non-Hodgkin lymphomas are among the most common malignancies of the lymphatic system and may initially present with head and neck manifestations. This study aimed to investigate the clinicopathological features and survival of patients with head and neck non-Hodgkin lymphomas . Methods: This was a retrospective descriptive-analytical survival study. All patients with head and neck non-Hodgkin lymphomas whose pathological specimens were examined at the pathology department of Shahid Sadoughi Hospital in Yazd between 2011 and 2020 were included. Findings: A total of 55 patients were included in the study. The most common pathological type was Diffuse large B cell lymphoma, with a frequency of 76.4%. The most frequent clinical manifestation was a neck mass (63.6%), and the most common site of involvement was the neck. The highest mean age was observed in patients with T-cell lymphomas, while the lowest mean age was seen in Burkitt lymphoma; this difference was statistically significant (P=0.001). The type of treatment showed a significant association with the pathological type (P=0.001). At the end of the follow-up period, 32.7% of the patients had died, and the mean survival time was 79.5 months. Conclusion: Diffuse large B cell lymphoma is the most common type of head and neck non-Hodgkin lymphoma among the studied patients. Clinicopathological features, treatment type, and pathological subtype significantly affect survival. Understanding these patterns can contribute to improving diagnostic and therapeutic decision-making for patients with head and neck non-Hodgkin lymphomas. زمینه و هدف:لنفوم‌های غیرهوچکین از شایع‌ترین بدخیمی‌های سیستم لنفاوی هستند که می‌توانند با تظاهرات اولیه در ناحیه سروگردن بروز یابند. این مطالعه با هدف بررسی ویژگی‌های کلینیکوپاتولوژیک و بقای لنفوم‌های غیرهوچکین سروگردن در بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستان شهید صدوقی یزد انجام شد. روش بررسی‌:این مطالعه از نوع توصیفی–تحلیلی با رویکرد بقا بوده و به‌صورت گذشته‌نگر انجام شد. کلیه بیماران مبتلا به لنفوم‌های غیرهوچکین سروگردن که نمونه پاتولوژیک آن‌ها طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۹ در بخش پاتولوژی بیمارستان شهید صدوقی یزد بررسی شده بود، وارد مطالعه شدند. اطلاعات دموگرافیک، یافته‌های پاتولوژیک بر اساس طبقه‌بندی WHO، علائم بالینی، محل آناتومیک درگیری، نوع درمان و وضعیت بقا از پرونده بیماران و پیگیری تلفنی استخراج شد. یافته‌ها:در مجموع ۵۵ بیمار وارد مطالعه شدند. شایع‌ترین نوع پاتولوژیک، Diffuse large B cell lymphoma با فراوانی ۴/۷۶٪ بود. شایع‌ترین تظاهر بالینی، توده گردنی (۶/۶۳٪) و شایع‌ترین محل درگیری، ناحیه گردن بود. بیشترین میانگین سنی بیماران مربوط به لنفوم‌های T-cell و کمترین میانگین سنی مربوط به لنفوم بورکیت بود که این تفاوت از نظر آماری معنادار بود (001/0=P). نوع درمان با نوع پاتولوژیک ارتباط معنادار نشان داد (001/0=P). در پایان دوره پیگیری، ۳۲/۷٪ بیماران فوت کرده بودند و میانگین بقای بیماران ۵/۷۹ ماه به‌دست آمد. نتیجه‌گیری: لنفوم Diffuse large B cell شایع‌ترین نوع لنفوم غیرهوچکین سروگردن در بیماران مورد بررسی است. ویژگی‌های کلینیکوپاتولوژیک، نوع درمان و نوع پاتولوژیک لنفوم تأثیر قابل‌توجهی بر بقا دارند. شناخت این الگوها می‌تواند در بهبود تصمیم‌گیری‌های تشخیصی و درمانی بیماران مبتلا به لنفوم‌های غیرهوچکین سروگردن مؤثر باشد.

دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز مجله علوم پزشکی جندی شاپور 25 3 2026 07 23 Assessing the Effectiveness of the Epilepsy Support Model on Functional and Psychological Dimensions of Quality of Life among Patients with Epilepsy Referred to the Khorramabad Epilepsy Association سنجش اثربخشی مدل حمایتی صرع بر ابعاد عملکردی و روانی کیفیت زندگی بیماران مبتلا به صرع مراجعه‌کننده به انجمن صرع خرم‌آباد 253449 10.22118/jsmj.2026.570023.4130 FA مینا جوزی دانشیار، گروه پرستاری، مرکز تحقیقات توسعه علوم پرستاری و مامایی، واحد نجف اباد، دانشگاه ازاد اسلامی، نجف اباد، ایران 0000-0001-6980-1154 طوبی مبلغی گروه پرستاری، مرکز تحقیقات توسعه علوم پرستاری و مامایی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران 0009-0004-5127-7437 فاطمه سلمانی گروه پرستاری، مرکز تحقیقات توسعه علوم پرستاری و مامایی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران 0000-0003-0370-8429 Journal Article 2026 01 01 Introduction: Epilepsy is a chronic neurological condition that profoundly impacts patients' quality of life (QoL) across multiple domains, extending well beyond mere seizure control. While supportive interventions are pivotal in managing chronic illnesses, there is limited evidence regarding whether current support frameworks adequately address all QoL dimensions, particularly psychological well-being. This study evaluated the impact of the Iranian Comprehensive Epilepsy Support Model on various QoL dimensions among patients attending the Khorramabad Epilepsy Association. Methods: A quasi-experimental design with two groups (intervention and control) was employed in 2024. Sixty-four participants were recruited via convenience sampling and randomly allocated to either group. The intervention group underwent six one-hour sessions focusing on psychotherapeutic techniques, psychological support, and structural modifications to care delivery. Data were collected using standardized epilepsy-specific QoL questionnaires and demographic surveys. Statistical analysis was performed using SPSS version 21, utilizing paired and independent t-tests. Results: Implementation of the Epilepsy Support Model led to significant improvements in overall QoL (P<0.001) and specific subscales, including seizure concern (p=0.017), energy/fatigue levels (p=0.018), cognitive function (P<0.001), medication side effects (P=0.002), and social functioning (P=0.008). However, no statistically significant difference was observed in mental health scores between the groups (P=0.293). Conclusion: The educational-psychological support model effectively enhances functional, cognitive, and seizure-related aspects of QoL in patients with epilepsy. Nevertheless, substantial improvements in psychological well-being appear to require more intensive and prolonged psychotherapeutic interventions. زمینه و هدف: صرع به عنوان یک اختلال نورولوژیک مزمن، تأثیرات چندبعدی قابل‌توجهی بر کیفیت زندگی بیماران دارد که فراتر از کنترل تشنج‌ها است. اگرچه مداخلات حمایتی نقش مهمی در مدیریت بیماری‌های مزمن ایفا می‌کنند، شواهد کافی در مورد کفایت ساختارهای حمایتی موجود برای پوشش کامل همه ابعاد کیفیت زندگی، به‌ویژه جنبه‌های روانی، محدود است. این پژوهش با هدف تعیین تأثیر اجرای مدل حمایتی صرع، به عنوان یک مدل جامع ایرانی، بر ابعاد مختلف کیفیت زندگی بیماران مبتلا به صرع مراجعه‌کننده به انجمن صرع خرم‌آباد انجام شد. روش پژوهش: این مطالعه نیمه‌تجربی با طرح دوگروهی (کنترل و مداخله) در سال ۱۴۰۳ اجرا شد. تعداد ۶۴ بیمار مبتلا به صرع به‌صورت در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی ساده در دو گروه جای گرفتند. گروه مداخله طی شش جلسه آموزشی یک‌ساعته با تمرکز بر مداخلات روانی، رویکردهای روان‌درمانی و اصلاح ساختارهای حمایتی آموزش دید. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های دموگرافیک و استاندارد کیفیت زندگی بیماران مبتلا به صرع گردآوری و با آزمون‌های T زوجی و مستقل در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۱ تحلیل شدند. یافته‌ها: مدل حمایتی صرع سبب بهبود معنادار در کیفیت کلی زندگی (P<0.001) و ابعاد نگرانی از تشنج (p=0.017)، انرژی/خستگی (p=0.018)، عملکرد شناختی (P<0.001)، اثرات دارویی (P=0.002) و عملکرد اجتماعی (P=0.008) شد. با این حال، تأثیر آماری معناداری بر بُعد سلامت روانی مشاهده نگردید (P=0.293). نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد مدل حمایتی آموزشی-روانی در بهبود جنبه‌های عملکردی، شناختی و نگرانی‌های مرتبط با تشنج مؤثر است. اما برای ارتقای سلامت روانی بیماران، نیاز به برنامه‌های درمانی طولانی‌مدت‌تر و متمرکزتر وجود دارد.

دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز مجله علوم پزشکی جندی شاپور 25 3 2026 07 23 Effects of Moderate-Intensity Interval Training on Serum Levels of Nerve Growth Factor and Glial Cell-Derived Neurotrophic Factor in Older Men: Lack of Additive Benefit of Quercetin Supplementation اثرات تمرین تناوبی با شدت متوسط بر سطوح فاکتور رشد عصبی و فاکتور نوروتروفیک مشتق از سلول‌های گلیال در مردان سالمند: فقدان مزیت افزایشی مکمل کوئرستین 253450 10.22118/jsmj.2026.584770.4194 FA حمیدرضا جودکی نژاد گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0009-0000-8277-0006 سجاد ارشدی گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0003-0935-3673 ولی اله شاهدی . گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0003-0935-3673 امیرعباس لشگری گروه فیزیولوژی، علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0001-9046-8341 Journal Article 2026 06 02 Background and Aim: Aging is associated with reduced neuronal function and decreased neurotrophic factors. Although the independent effects of exercise and quercetin on neural factors have been reported, their combined effect on nerve growth factor (NGF) and glial cell-derived neurotrophic factor (GDNF) in older adults, and whether this combination provides additive benefits over exercise alone, remains unclear. Therefore, this study aimed to investigate the effects of moderate-intensity interval training (MIIT) and quercetin supplementation on serum NGF and GDNF levels in older men. Methods: In this quasi-experimental study, 40 older men (aged 60–75 years) were randomly assigned to four groups: exercise, supplementation, exercise + supplementation, and control (n=10 each). The training protocol consisted of 8 weeks of MIIT, 3 sessions/week (8–12 intervals of 2–3 minutes at 70–80% of maximum heart rate with active recovery). Supplementation groups received 500 mg/day quercetin. Serum NGF and GDNF levels were measured by ELISA. Results: NGF levels increased by approximately 14% and 17% in the exercise and exercise + supplementation groups, respectively, while GDNF levels increased by approximately 15% and 10%, respectively, compared to the control and supplementation groups (P<0.05). However, no significant difference was observed between the two training groups (P>0.05). Quercetin alone had no significant effect on NGF or GDNF (P>0.05). Conclusion: MIIT with significant increases in NGF and GDNF appears to be a practical strategy for improving neurotrophic markers and supporting dopaminergic neurons in older adults. However, quercetin supplementation does not provide a significant additional benefit beyond exercise alone. زمینه و هدف: سالمندی با کاهش عملکرد نورونی و افت فاکتورهای نوروتروفیک همراه است. با وجود تأثیر مجزای تمرین و کوئرستین بر فاکتورهای عصبی، تأثیر ترکیبی آن‌ها بر فاکتور رشد عصبی (NGF) و فاکتور نوروتروفیک مشتق از سلول‌های گلیال (GDNF) در سالمندان و مزیت افزایشی آن نسبت به تمرین به‌تنهایی ناشناخته است. ازاین‌رو، هدف این پژوهش بررسی اثر تمرین تناوبی با شدت متوسط (MIIT) و مکمل کوئرستین بر سطوح NGF و GDNF در مردان سالمند بود. روش‌ بررسی: در پژوهش نیمه تجربی حاضر، ۴۰ مرد سالمند (۷۵-۶۰ سال) به‌صورت تصادفی در چهار گروه MIIT، مکمل، تمرین+مکمل و کنترل قرار گرفتند (هر گروه ۱۰ نفر). برنامه تمرینی به‌مدت ۸ هفته MIIT، ۳ جلسه در هفته (12-8 تناوب 3-2 دقیقه‌ای با شدت 80-70 درصد ضربان قلب بیشینه با استراحت فعال) اجرا شد و گروه‌های مکمل روزانه ۵۰۰ میلی‌گرم کوئرستین دریافت کردند. سطوح سرمی NGF و GDNF با روش الایزا اندازه‌گیری شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد سطوح NGF در گروه‌های تمرین و تمرین+مکمل به‌ترتیب حدود ۱۴٪ و ۱۷٪ افزایش و سطوح GDNF حدود ۱۵٪ و ۱۰٪ نسبت به گروه کنترل و مکمل افزایش یافت (05/0>P). با این حال، تفاوت معنی‌داری بین دو گروه تمرینی با و بدون مکمل مشاهده نشد (05/0 نتیجه‌گیری: MIIT با افزایش معنی‌دار NGF و GDNF، رویکردی عملی برای بهبود شاخص‌های نوروتروفیک و حمایت از نورون‌های دوپامینرژیک در سالمندان است؛ در حالی‌که افزودن کوئرستین مزیت افزایشی معنی‌داری نسبت به تمرین به‌تنهایی ندارد.