دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز مجله علمی پزشکی جندی شاپور 2252-052X 24 6 2026 01 21 Application of Proteomics and Transcriptomics Methods in Identification of Scorpion Venom Gland Components to Develop New Drugs کاربرد روش‌های پروتئومیکس و ترنسکریپتومیکس در شناسایی ترکیبات غده زهری عقرب‌ها برای توسعه داروهای نوین 581 596 237109 10.22118/jsmj.2025.550722.4012 FA معصومه برادران مرکز تحقیقات سم شناسی، پژوهشکده علوم پایه پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز ، اهواز، ایران. 0000-0003-2521-2344 Journal Article 2025 10 02 Scorpion venom is a valuable source of biologically active components which mainly are variable peptides and proteins with pharmacological potential. Therefore, identification of scorpion venom glands can introduce new potent pharmacological active components to facilitate development of new drugs. In addition, determining the envenomation factors could help to produce specific antivenoms for scorpion sting treatment. Applying new methods to identify scorpion venom compounds can increase accuracy, efficiency, and productivity. Transcriptomics and proteomics have provided a good opportunity to identification of these compounds in recent years. Transcriptomics offers detailed information about venom peptides and toxins by analyzing gene expression in the venom gland, while proteomics provides complementary and complementary data by directly identifying proteins and examining post-translational modifications (PTM). The combination of these two methods, which is known as venomics, provides an integrated view of the molecular structure and function of scorpion venom and has led to the discovery of novel bioactive molecules that can be used in the design of new drugs against a wide range of diseases such as cancers, resistant bacterial infections, and neurological disorders. This review article examines the key role of these technologies in the identification of scorpion venom compounds and discusses future prospects for pharmaceutical and biotechnological applications. <strong><span lang="AR-SA">غدد زهری عقرب‌ها منبعی غنی و ارزشمند از ترکیبات فعال زیستی است که غالب</span></strong><strong> </strong><strong><span lang="AR-SA">این ترکیبات را پپتیدها و پروتئین</span></strong><strong><span dir="LTR">‌</span></strong><strong><span lang="AR-SA">های متنوع تشکیل می</span></strong><strong><span lang="FA">‌‌</span></strong><strong><span lang="AR-SA">دهند. قابلیت درمانی بسیاری از این ترکیبات نیز بررسی شده است. بنابراین، شناسایی ترکیبات غده زهری عقرب‌ها می‌تواند کاندیدهای جدید دارویی را برای توسعه داروهای نوین میسر کند. علاوه</span></strong><strong><span dir="LTR">‌</span></strong><strong><span lang="AR-SA">بر کشف داروهای جدید، یکی دیگر از مهم‌ترین کاربردهای شناسایی ترکیبات غده زهری عقرب، تشخیص عوامل </span></strong><strong><span lang="FA">مؤثر در مسمومیت</span></strong><strong> </strong><strong><span lang="AR-SA">برای تولید پادزهرهای اختصاصی برای درمان عقرب</span></strong><strong><span dir="LTR">‌</span></strong><strong><span lang="AR-SA">زدگی است</span></strong><strong><span dir="LTR">.</span></strong><strong> <span lang="AR-SA">به‌کارگیری روش‌های جدید برای شناسایی ترکیبات غده زهری عقرب‌ها می‌تواند دقت، کارایی و بازده را افزایش دهد. روش‌های </span></strong><strong><span lang="FA">ترانسکریپتومیکس</span></strong><strong><span lang="AR-SA"> و پروتئومیکس در سال‌های اخیر امکان شناسایی جامع‌تر این ترکیبات را فراهم کرده است. </span></strong><strong><span lang="FA">ترانسکریپتومیکس</span></strong><strong><span lang="AR-SA"> با تحلیل بیان ژن‌ها در غده زهری، اطلاعات دقیقی درباره پپتیدها و توکسین‌های زهری ارائه می‌دهد، درحالی</span></strong><strong><span dir="LTR">‌</span></strong><strong><span lang="AR-SA">که پروتئومیکس با شناسایی مستقیم پروتئین‌ها و بررسی تغییرات پس‌ترجمه‌ای، داده‌های مکمل و تکمیلی فراهم می‌کند. ادغام این دو متد، که با عنوان ونومیکس شناخته شده است، دیدگاهی یکپارچه از ساختار و عملکرد مولکولی سم عقرب به دست می‌دهد و به کشف ترکیبات نوینی منجر شده است که می‌توانند در طراحی داروهای جدید علیه گستره وسیعی از بیماری</span></strong><strong><span dir="LTR">‌</span></strong><strong><span lang="AR-SA">ها، چون سرطان</span></strong><strong><span dir="LTR">‌</span></strong><strong><span lang="AR-SA">ها، عفونت‌های باکتریایی مقاوم و اختلالات عصبی، استفاده شوند. این مقاله مروری نقش کلیدی این فناوری‌ها را در شناسایی ترکیبات غده زهری عقرب‌ها بررسی و درباره چشم‌اندازهای آینده در کاربردهای دارویی و زیست‌فناورانه بحث می‌کند.</span></strong> https://jsmj.ajums.ac.ir/article_237109_d67544141f3351aeadf8da96908a5549.pdf