بررسی اثربخشی مدیریت استرس به شیوۀ شناختی_رفتاری بر فرسودگی شغلی پرستاران زن شاغل در برخی بیمارستان‌های علوم پزشکی اهواز با کنترل نوبت کاری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه علوم تربیتی و روانشناسی بالینی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی_رفتاری بر فرسودگی شغلی در سه بعد خستگی هیجانی، مسخ شخصیت و کفایت شخصی در پرستاران بوده است.
روش بررسی: طرح پژوهش حاضر از نوع نیمه­آزمایشی با پیش­آزمون، پس­آزمون و گروه کنترل بوده است. جامعۀ آماری شامل 233 نفر از پرستاران زن شاغل است. از بین افرادی که بر اساس پرسشنامه فرسودگی شغلی مسلش، نمرۀ فرسودگی آنان یک انحراف معیار بالاتر از میانگین بود، به طور تصادفی، تعداد 30 نفر برگزیده شدند، سپس با همتا کردن وضعیت تجرد و تأهل به شیوۀ تصادفی به 2 گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند. در این پژوهش، طرح پیش­آزمون_پس­آزمون با گروه کنترل و دورۀ پی­گیری به­کار رفته است. گروه آزمایش، 9 جلسه آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی_رفتاری دریافت کردند، اما گروه کنترل مداخله­ای دریافت نکردند.
یافته­ها: نتایج تحلیل واریانس چند متغیری نشان داد که آموزش مدیریت استرس به شیوۀ شناختی_رفتاری در بهبود علایم فرسودگی شغلی مؤثر بوده است. همچنین این روش باعث کاهش مسخ شخصیت و افزایش کفایت شخصی گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شده است. اما این روش در کاهش خستگی هیجانی آزمودنی­های گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل  مؤثر نبوده است. نتایج دورۀ پیگیری نشان داد که جلسات آموزش مدیریت استرس باعث تداوم کاهش مسخ شخصیت و افزایش کفایت شخصی بوده است، اما باعث کاهش خستگی جسمانی نبوده است.
نتیجه­گیری: آموزش مدیریت استرس به شیوۀ شناختی_رفتاری باعث کاهش فرسودگی شغلی پرستاران شده است. بنابراین آموزش این راهبردهای شناختی به  پرستاران توصیه می­شود.

کلیدواژه‌ها


1-Hansen N, Sverke M, Naswall K. Predicting nurse burnout from demands resources in three acute care hospitals under different forms of ownership: a cross–sectional questionnaire survey. Int J Nurs Stud, 2009;46(1):95-106.

2-Raiger J. Applying a cultural lens to the concept of burnout. J Transcult Nurs 2005; 16(1):71-6.

3-West CP, Huschka MM, Novotny PJ, Sloan JA, Kolars JC, Habermann TM, et al. Association of perceived medical errors with resident distress and empathy: a prospective longitudinal study. J Am Med Assoc 2006; 296:1071-8.

4-Espeland KE. Overcoming burnout: how to revitalize your career. J Contin Educ Nurs 2006;37(4):178-84.

5-Kim HJ, Shin KH, Swanger N. Burnout and engagement: a comparative analysis using the big five personality dimensions. Int J Hosp Manage 2009;28:96-104.

6-Bogaert PV,Kowaiski C,Mace Weeks S,Heusden DV,Clark SP.The relationship between nurse environment,nurse work characteristics,burnout and job outcome and quality of nursing care:A cross-sectional survey.International Journal of Nursing Studies,50(12),2013:1667-1677.

7-Gandoy-Crego  M, Clemente M, Mayan-Santos JM, Espinosa P. Personal determinants of burnout in nursing staff at geriatric centers. Arch Gerontol Geriatr 2009;48(2):246-9.

8-Laai M.Job Stress Management in Nurses.Procedia-Social and  Behavioral Sciences,84,2013:437-442.

9-Kingdon D, Dimech A. Cognitive and behavior therapies: The state of the art. Psychiatry 2008;7(5):217-20.

10-Rahgoy A, Fallahi M, Karimlo M, Gaeeny M. Stress Inoculation management on Stress in Nurses. J Rehabil 2006; 7(2):61-5. [In Persian]

11-Garossi farshi  M, Moslem  M. Job burnout  and  copy skills in nurses  of  kordestan  hospital. J  Psychol  Stud 2005:(4-5):75-91. [In Persian]

12-Kravits K, McAllister-Black R, Grant M, Kirk C. Self-care strategies for nurses: A psycho-educational interventional intervention for stress reduction and the prevention of burnout. Appl Nurs Res 2010;23(3):130-138.

13-Rasolian M, Elahi F, Afkhamebrahimy A. The relationship between  burnout and personality traits. J Cognition Personality 2003;9 (4):18-24. [In Persian]

14-Payami M. Burnout in nurses of hospital of Medical Sciences University in  Zanjan. J Iran Nurs 2000  ;34:32-41. [In Persian]

15-Payami M. Social support and its relationship with burnout in nurses of special care. J Med Sci Zanjan Univ 1995;  33:52-7. [In Persian]

16-Abdy Masole  A, Kaviyani  H, Khaghani zadeh  M, Momeni  A. Burnout and mental health. J Med Sci Tehran Univ 2007;65(6):65-75. [In Persian]

17-Atashafroz A. Study the Mental health, stress and burnout in teachers of exceptional and normal students [dissertation]. Ahwaz: Shahid Chamran University of Ahvaz; 2007. [In Persian]

18-Keogh E, Bond FW, Flaxman PE. Improving academic performance and mental health through a stress management intervention: outcomes and mediators of change. Behav Res Ther 2006;44(3):339-57.

19-Berns D. Anxiety  attacks. Trans by Gharachedaghi M. Tehran: Asim; 2006. [In Persian]

20-Teror  B J, Enright SJ. [controlling  stress and   anxiety]. Trans by Tozandegani H, Kamalpoor N. Neyshabour: Islamic Azad University; 2006. [In Persian]

21-Richardson KM, Rothstein HR. Effects of occupational stress management Intervetion programs: a meta-analysis. J Occup healt Psychol 2008;13(1):69-93.

22-Millilken TF, Clements PT, Tillman HJ. The impact of strees management on nurse productivity and retention. Nurs Econ 2007;25(4):203-10.

23-American Nurses Association (ANA).. The nursing shortage: Solutions for the short and long term. Available at: URL: http://www.nursing world.Org/.2001. Accessed  month day, year.

24-Breevaart K,Arnold B,Evanglia Demerouti B.Daily Self-management and employee Work engagement .Journal of Vocational Behavior,84(1),2014:31-38.

25-Hodge GM, Jupp JJ, Taylor AJ. Work stress, distress and burnout in music and mathematics teachers. Br J Educ Psychol 1994;64(1):65-76.

26-Crotty M. Burnout and its implication for the continuing education of nurses. Nurse Educ Today 1987;7(6):278-84.

27-Taormina RJ, Law CM. Approaches to preventing burnout: the effects of personal management and organizational socialization. J Nurs Manage 2000;8(2):89-99.

28-Bogaret PV,Olaf T,Mace Weeks S,Heusden DV,Wouters K,France E.Nursing Unit Teams Matter:Impact of Unit-level Nurse Practice Environment,Nurse Work Charactheristics,and Burnout on Nurse Reported Job Outcomes,and Quality of care,and Patient Adverse Events.International Journal of Nursing Studies,Available online 30 December 2013.

 29-Rudman  A, Gustavsson JP. Early-career burnout among new graduate nurses: a prospective observational study of intra- individual change trajectories. Int J Nurs stud 2011;48(3):292-306.

30-Nahrgang JD, Morgeson FP, Hofmann DA. Safety at work: a meta-analytic investigation of the link between job demands, job resources, burnout, engagement, and safety outcomes. J Appl Psychol 2011;96(1):71-94.

31-Orly S, Rivka B, Rivka E, Dorit SE. Are cognitive-behavioral interventions effective in reducing occupational stress among nurses? Appl Nurs Res 2012;25(3):152-7.

32-Cutshall Sm, Wentworth Lj, Wahner-Roedler Dl, Vincent A, Schmidt Je, Loehrer Ll, et al. Evaluation of biofeed-back assisted meditation program as a stress management tool for hospital nurses: a pilot study. Explore (NY) 2011;7(2):110-2.