بررسی رابطه‌ی ساده و چندگانه‌ی بامدادگرایی و کیفیت خواب با آمادگی به اعتیاد در دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، دانشکده‌ی علوم و تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران.

2 گروه روان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، ایران.

چکیده

زمینه و هدف:عوامل و زمینه­های بسیاری در شکل­گیری اعتیاد وجود دارند که یکی از مهم­ترین آنها آمادگی فردی می­باشد. اعتیاد به مواد مخدر اغلب دامنگیر افرادی می­شود که از آمادگی برای ابتلا برخوردارند. لذا هدف تحقیق حاضر بررسی رابطه­ی ساده و چندگانه­ی بامدادگرایی و کیفیت خواب با آمادگی اعتیاد در دانشجویان دانشگاه شهیدچمران می­باشد.
 روش بررسی: بدین­منظور تعداد 150 نفر از دانشجویان دانشگاه با روش نمونه­گیری تصادفی چندمرحله­ای انتخاب شدند و پرسش­نامه­های تحقیق را تکمیل نمودند. ابزار تحقیق شامل پرسش­نامه­ی 13 ماده­ای بامدادگرایی (CSM)، پرسش­نامه­ی 18 ماده­ای کیفیت خواب پیتزبرگ (PSQI) و مقیاس ایرانی آمادگی اعتیاد )­(IAPS می­باشد.
یافته ها: یافته­های تحقیق نشان می­دهد که بین بامدادگرایی با آمادگی کلی اعتیاد و خرده­مقیاس­های آن رابطه­ی ساده­ی معنادار و معکوسی وجود دارد. بین کیفیت خواب با آمادگی کلی اعتیاد و خرده­مقیاس­های آن رابطه­ی ساده­ی معنادار و معکوسی وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیون با روش مرحله­ای بیانگر این است که بین بامدادگرایی و کیفیت خواب با آمادگی اعتیاد، رابطه­ی چندگانه­ی معناداری وجود دارد. لذا می­توان به­جای تأکید صرف بر مصرف مواد یا الکل، به عوامل زیربنایی آن مثل ارتباط برخی ویژگی شخصیتی همچون بامدادگرایی- عصرگرایی و کیفیت خواب با آمادگی به اعتیاد توجه شود و تحقیقات بیشتری در این زمینه انجام گیرد.
 نتیجه­گیری: در مجموع، بر اساس این یافته­ها می­توان گفت، افراد بامدادگرا و افرادی که کیفیت خواب بالایی دارند، آمادگی کمتری برای اعتیاد به مواد مخدر دارند.

کلیدواژه‌ها


1-Zargar Y. Construction of Iranian Addiction Potential Scale. Proceedings of the 2nd congress on Iranian Psychology Association; May 2008; Tehran, Iran. P. 398-401.

2-Aschoff J. Human circadian rhythms in activity, body temperature and other functions. Adv Space Res-Series 1967;5:159-73.

3-Aschoff J. Features of circadian rhythm relevant for the design of shift schedules. Ergonomics 1978;21(10):739-54.

4-Meijer JH, Rietveld WJ. Neurophysiology of the suprachiasmatic circadian pacemaker in rodents. Physiol Rev 1989;69(3):671-707.

5-Minors DS, Waterhouse JM. Circadian rhythms and the human: Bristol: John Wright;1981.

6-Takahashi JS. Biological rhythms: From gene expression to behavior. In: Wetterberg L, editor. Light and biological rhythms in man. Oxford: Pergamon Press; 1993. p. 3-22.

7-Rahimi PT. An Investigation of Demografic, Personality and Situational variables as predictor of shiftwork tolerance in an industrial company [dissertation]. Ahwaz: Shahid Chamran University; 2010.

8-Bliwise DL. Sleep in normal aging and dementia. Sleep 1993;16(1):40-81.

9-Carskadon MA, Dement WC. Effects of total sleep loss on sleep tendency. Percept Mot Skills 1979;48(2):495-506.

10-Axelsson J. Long shifts, Short rest and Vulnerability to shift work [dissertation]. Stockholm: Univ. Stockholm; 2005.

11-Cavallera GM, Giudici S. Morningness and eveningness personality: A survey in literature from 1995 up till 2006. Pers Indiv Differ 2008;44(1):3–21.

12-Gau SS, Shang CY, Merikangas KR, Chiu YN, Soong WT, Cheng AT. Association between morningness-eveningness and behavioral/emotional problems among adolescents. J Biol Rhythms2007;22(3):268-74.

13-Gau SS, Soong WT, Merikangas KR. Correlates of sleep-wake patterns among children and young adolescents in Taiwan. Sleep 2004;27(3):512-9.

14- Board YT, Smith L. New report examines the psychology of meetings [Research Projects]. Leeds: Institute of psychological sciences university of Leeds; 2008.

15-Zilli I, Giganti F, Salzarulo P. Yawning in morning and evening types. Physiol Behav 2007;91(2-3):218-22.

16-Pendergraft SJ. Headaches and Migraines - Causes and Cures; 2007. http://EzineArticles.com.

 17-Ashori A. The relationship between sleep quality and narcotic substance temptation in addict under the therapy. [Research Projects].  Iran Med Sci Univ;  2011.

18-Smith CS, Reilly C, Midkiff K. Evaluation of three circadian rhythm questionnaires with suggestions for an improved measure of morningness. J Appl Psychol 1989; 74(5):728-38.

19-Buysse DJ, Reynolds CF 3rd, Monk TH, Berman SR, kupfer DJ. The Pittsburgh Sleep Quality Index: a new instrument for psychiatric practice and research. Psychiatriy Res 1989;28(2):193-283.