بررسی غلظت فلزات سرب، نیکل و کادمیوم در ماهیان مصرفی شهرستان خرمشهر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه محیط زیست، دانشکده‌ی منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: آلوده شدن آب و خاک به فلزات سنگین ناشی از فعالیت­های صنعتی، از مهمترین خطراتی است که اکوسیستم­های طبیعی و انسان را تهدید می­کند. این فلزات به دلیل عدم تجزیه­پذیری و خاصیت تجمع زیستی در بافت­های زنده در زنجیره­ی غذایی به حرکت درآمده و با ورود به بدن مصرف کنندگان موجب بروز بیماری­های مختلفی می­گردد، از این رو ماهیان از جمله موجوداتی هستند که قابلیت تجمع زیستی بسیار بالایی از این فلزات را دارا می­باشند. با توجه به این موارد سلامت کیفی ماهیان مصرفی مردم شهرستان خرمشهر مورد بررسی قرار گرفت.
روش بررسی: در این تحقیق به طور کاملاً تصادفی تعداد 30 قطعه ماهی شوریده (Otolithes rubber)و 30 قطعه ماهی حلوا سفید  (Pampus argenteus)از بازار ماهی فروشی این شهرستان تهیه گردید. پس از هضم شیمیایی بافت عضله­ی ماهی­ها، غلظت فلزات سرب، کادمیوم و نیکل در بافت عضله­ی ماهی­ها ­توسط دستگاه طیف‌سنجی پلاسمای جفت شده القایی اندازه­گیری شد.
یافته­ها: میانگین غلظت فلزات سرب، کادمیوم و نیکل در ماهی شوریده به ترتیب 89/1، 58/0 و 20/2 میکروگرم بر گرم و در ماهی حلوا سفید به ترتیب 52/1، 48/0 و 08/1 میکروگرم بر گرم در واحد وزن خشک ماهی بود.
نتیجه­گیری: مقایسه­ی نتایج این بررسی با استانداردهای سازمان بهداشت جهانی مشخص نمود که میانگین غلظت این سه فلز در بافت عضله­ی هر دو ماهی از حد مجاز سازمان بهداشت جهانی بیشتر است که می­تواند برای سلامت انسان خطرناک باشد.

کلیدواژه‌ها


1-Jafari MM. [Fish and fish oil function in human nutrition]. Standard J 2001;12(123):25-7. [In Persian]

2-Mahoory Habibabadi A. The measurement and comparison of heavy metals in Croaker’s tissue [dissertation] Ahwaz: Univ. Shahid Chamran; 1998. P. 42. [In Persian]

3-Haghbin G, Geran Payeh B, Goodarzi M. [Fish, food and development. FAO report on global fisheries]. Tehran: Iran Fisheries Organisation; 1992. P. 12. [In Persian]

4-Ahmadizadeh M. [Toxicology of heavy metals]. Tehran: Tolooe Azadi; 1992. P. 113. [In Persian]

5-Karadede H, Oymak SA, Unlü E. Heavy metal in mullet, Liza abu, and catfish, Silurus triostegus, from the Atatürk Dam lake (Euphrates), Turkey. Environ Int 2004;30(2):183-8.

6-Sanaei G. [Industrial toxicology]. 3rd ed. Tehran: University of Tehran; 1992. P. 160-72. [In Persian]

7-Philips DJH. Quantitative aquatic biological indicators: their use to monitor trace metal and organochlorine pollution. London: Applied Science Publishers; 1980.P. 412-55.

8-Raissy M,  Rahimi E, Ansari M. [Comparision of furnace atomic absorbtion method and potentiometric envelopment analysis to determention(Cd, Pb) in muscle of fish]. Proceedings of the 18th national congress on food technology; 2008 Month Day; City, Countery.  [In Persian]

9-Chale FM. Trace metal concentrations in water, sediments and fish tissue from Lake Taganyika. Sci Total Environ 2002;299(1-3):115-21.

10-Yilmaz F, Ozdemir N, Demirak A, Tuna AL. Heavy metals levels in two fish species Leuciscus cephalus and Lepomis gibbosus. Food Chem 2007;100(2):830-5.

11-Esmaeili Sari A. [Pollution, health and environmental standard]. Tehran: Naghshe Mehr; 2002. P. 167. [In Persian]

12-Shahryari A. [Determination of heavy metals (Cd, Cr, Pb, Ni) in edible tissues of Lutjans Coccineus And Tigeratooh Croaker in the Persian Gulf-2003]. J Gorgan Univ Med Sci 2005;7(2):65-67. [In Persian]

13-Dobaradaran S, Naddafi K, Nazmara S, Ghaedi H. Heavy metals (Cd, Cu, Ni and Pb) content in two fish species of Persian gulf in Bushehr port, Iran. Afr J Biotechnol 2010;9:6191-3.

14-Bu-Olayan AH, Al-Yakoob S. Lead, nickel and vanadium in seafood: an exposure assessment for Kuwaiti consumers. Sci Total Environ 1998;223(2-3):81-6.

15-Burger J, Gochfeld M. Heavy metals in commercial fish in New Jersey. Environ Res 2005;99(3):403–12.

16-Safahieh A, Abdolahpur Monikh F, Ronagh MT, Savari A, Doraghi A.  Determination of heavy metals (Cd, Co, Cu, Ni and Pb) in croacker fish (Johnius belangerii) from Musa estuary in the Persian gulf, Iran. Int J Environ Sci Dev 2011;2:460-464.

17-Yi YJ, Zhang SH. The relationships between fish heavy metal concentrations and fish size in the upper and middle reach of Yangtze River. Procedia Environ Sci  2012;13:1699–1707.

18-Canli M, Alti G. The relationships between heavy metal (Cd,Cr,Cu, Fe, Pb, Zn) levels and the size of six Mediterranean fish species. Environ Pollut 2003;121(1):29–36.

19-Al-Yousuf MH, El-Shahawi MS, Al-Ghais SM. Trace metals in liver, skin and muscle of Lethrinus lentjan fish species in relation to body length and sex. Sci Total Environ 2000; 256(2-3):87-94.

20- Pazooki J, Abtahi B, Rezaei F. [Determination of heavy metals (Cd, Cr) in muscle and skin of (Liza aurata) from Caspian Sea (Bandar Anzali)]. Environ sci 2009;7(1):21-32. [In Persian]

21-Doraghi A. Ecobiology of (Johnius belangerii) with emphasis on contaminant metals (Cd, Pb, Cu, Co, Ni, Fe) Khuzestan and Bushehr Coast, Iran [dissertation].  Khorramshahr: University of Marine Sciences and Technology; 2008. P. 41. [In Persian]

22-Edresi M. [Chemistry 1 and 2: the methods of classical and electrochemistry analyze]. Tehran: Omid majd; 2001. P. 2-20. [In Persian]

23-Elsagh A. Determination some of heavy metals in Rutilus frisii kutum and Cyprinus carpiofillet from south Caspian Sea, Iran. Veterinary J (Pajouhesh & Sazandegi) 2011;89:33-44.

24-Safahieh A, Abdolahpur Monikh F, Savari A. Heavy metals contamination in sediment and Sole Fish (Euryglossa orientalis) from Musa Estuary (Persian Gulf). World J Fish  Marine Sci 2011;3(4):290–7.

25-Safahieh A, Abdolahpur Monikh F, Savari A, Doraghi A. Heavy metals concentration in Mullet Fish, Liza abu from petrochemical waste receiving creeks, Musa Estuary (Persian Gulf). J  Environ Protec 2011;2:1218–1226.

26-Safiur Rahman M, Hossain Molla A, Narottam Saha, Atiqur Rahman. Study on heavy metals levels and its   

      risk assessment in some edible fishes from Bangshi river, Savar, Dhaka, Bangladesh, India. Food Chem 2012;134:1847–54. 

27-Moore JW, Ramamoorthy S. Heavy metals in natural waters: . New York: Verlag; 1884. P. 82.