سالمندان و حمایت‌های اجتماعی و کیفیت زندگی: مطالعه موردی در کرمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جامعه‌شناسی. گروه علوم اجتماعی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران.

2 استادیار گروه پزشکی اجتماعی.گروه پزشکی اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، ایران.

3 کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی.گروه علوم اجتماعی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: با بهبود وضعیت اقتصادی و بهداشتی، جمعیت سالمندان در حال افزایش است. باید در نظر داشته باشیم که فقط افزایش طول عمر نشانة توسعه نیست؛ بلکه در این میان کیفیت زندگی از اهمیت شایانی برخوردار است. کیفیت زندگی سالمندان متأثر از عوامل متعددی است که یکی از مهم­ترین آنها حمایت اجتماعی از سالمند است. تحقیقات پیشین نشان می­دهد که با افزایش حمایت­های اجتماعی، کیفیت زندگی هم بهبود می­یابد. هدف از انجام این پژوهش، دستیابی به رابطه بین حمایت اجتماعی دریافتی سالمندان و کیفیت زندگی ایشان است.
روش بررسی: این پژوهش به­صورت پیمایشی در بین نمونه­ای 383 نفری از سالمندان زن و مرد ساکن شهر کرمان انجام شده است. ابزار پژوهش پرسش­نامه همراه با مصاحبه بود که برای سنجش کیفیت زندگی از پرسش­نامة SF36 و برای سنجش حمایت اجتماعی از پرسش­نامة پژوهشگرساخته استفاده شد.
یافته­ها: مهم­ترین حمایت­کنندگان ایشان در درجة اول همسر، سپس فرزند پسر و در درجة سوم فرزند دختر بوده است. میانگین نمرة بعد جسمانی کیفیت زندگی بیش از میانگین نمرة بعد روانی بوده است. نتایج نشان داد که حمایت عاطفی، مالی، خدماتی، مشورتی و اطلاعاتی و سن از مهم­ترین متغیرهایی بودند که با هر دو بعد کیفیت زندگی، ارتباط معناداری داشتند.
نتیجه­گیری: با توجه به یافته­های این پژوهش با افزایش انواع حمایت اجتماعی خصوصاً حمایت عاطفی می­توان کمک زیادی به بهبود کیفیت زندگی سالمندان کرد. البته سالمندان به­دلیل شرایط ویژة اقتصادی و جسمانی، همزمان با حمایت عاطفی به حمایت خدماتی و مالی هم نیاز دارند.

کلیدواژه‌ها


1-Mirzaee  M , Shamsegha Farokhi M. [Demography of aged people in Iran on the public  census  of people and residence (1956-2006)]. Salmand (Iranian Journal  of Aging ) 2007;2( 5):326-31. [In Persian]

2-Statistical center of Iran. [The detailed account results of public census  of people and residence in Iran 2006]. Tehran: Statistical center of Iran; 2006. [In Persian]

3-Yen CF, Kuo CY, Tsai PT, Ko CH, Yen JY, Chen TT. Correlations of quality of life with adverse effects of medication, social support, course of illness, psychopathology, and demographic characteristics in patients with panic disorder. Depress Anxiety 2007;24(8):563-70.

4-Aneshensel CS, Stone JD. Stress and depression: a test of the buffering model of social support. Arch Gen Psychiartry 1982;39(12):1392-6.

5-Thoits PA. Conceptual, methodological, and theoretical problems in studying social support as a buffer against life stress. J Health Soc Behav 1982;23(2):145-59.

6-Cohen S. psychosocial models of the role of social support in the etiology of physical disease. Health psychol 1988;7(3):269-97.

7-WrightK KB, Bell SB. Health-related Support Groups on the internet: Linking Empirical Findings to Social Support and Computer-mediated Communication Theory. J Health psychol 2003;8(1):39-54.

8-Pasha GH.R ,Safarzadeh S, Mashak  R. [General health and social support in two groups of elders living in nursing homes and with families]. Journal of Family Research 2007;3(9):503-17. [In Persian]

9-Pourmohammad Rezaei Tajrishi M, Mirzamani Bafghi SM. [The relationship among brain/behavioral systems, social support and depression]. Social Welfare 2007;7(26):223-45.[In Persian]

10-Vangelisti A. Challenges in conceptualizing social support. Journal of Social and Personal Relationships 2009;26(1):39-51.

11-VonDras D, Madey SF. The attainment of important health goals throughout adulthood: an integration of the theory of planned behavior and aspects of social support. Int J Agimg Hum Dev 2004;59(3):205-34.

12-Janevic MR, Janz NK, Dodge JA, Wang Y, Lin X, Clark NM. Longitudinal effects of social support on the healt and functioning of older women with heart disease. Int J Agimg Hum Dev 2004;59(2):158-75.

13-Kim JE, Nesselroade JR. Relationships among social support, self-concept, and wellbeing of older adults: a study of process using dynamic factor models. Int J Behav Dev 2003;27(1):49-65.

14-Albou Kordi  M, Ramezani  MA, Arizi  F. [A study on quality of life among elderly Shahinshahr area of Isfahan province in year 2004]. Sci Med J 2007;5(4):701-7. [In Persian]

15-Ahmadi F, Salar A, Faghihzadeh S. Quality of life in Zahedan elderly population. Hayat 2004;10(3):61-7. [In Persian]

16-Nejati V, Ashayeri H. [Health related quality of life in the elderly in Kashan]. Iranian Journal  of Psychiatry and Clinical Psychology 2008;14(1):56-61. [In Persian]

17-Alipour  F,Sajadi  H  ,Forouzan A, Biglarian  A. [The role of social support in elderly quality of life]. Social Welfare 2009;9(33):147-65. [In Persian]

18-Salarvand Sh, Abedi H, Hosseini HA, Salehi Sh, Keivanara M. [The emotional experience of elderly people  regarding the process of residency  in nursing home]. Iranian Journal of nursing 2007;20(49):61-71.[In Persian]

19-Montazeri A, Goshtasebi A,Vahdaninia M, Gandek B. The Short Form Health Survey (SF-36): translation and validation study of the Iranian version. Qual life Res 2005;14(3):875-82.

20-Heydari S ,Salahshourian-fard A , Rafiee F, Hoseini F. [Correlation of perceived social support and size of social network with quality of life dimention in cancer patients]. Feyz 2008;12(2):17-25.[In Persian]

21-Bazrafshan MR, Hosseini MA, Rahgozar M, Maddah  B. [Quality of life  in elderly women  Jahandidegan daily association members in Shiraz city1386]. Salmand (Iranian Journal  of Aging) 2008;3(7):33-41.[ In Persian]

22-Habibi Soula  A, Nikpour S, Seyedoshohadaei  M, Haghani H. [Health promoting behaviors and its related factors in elderly]. Iran journal of nursing 2006;19(47):35-48.[In Persian]

23-Lee TW, Ko IS, lee KJ. Health promotion behaviors and quality of life among community-dwelling elderly in Korea: a cross-sectional survey. Int J Nurs Stud 2006;43(3):293-300.

24-Baider L, Ever-Hadani  P, Goldzweig  G, Wygoda  MR, Peretz T. Is perceived family support a relevant  variable in psychological distress?. A sample of prostate and breast cancer couples. J Psychosom  Res 2003;55(5):453-60.

25-Campbell  HS, Phaneuf  MR, Deane K. Cancer peer support programs- do they work? Patient Educ  Couns 2004;55(1):3-15.

26-Krause N. Stress and the devaluation of highly salient roles in late life. J Gerontol B Psychol Sci Soc Sci 1999;54(2):S99-108.

27-Riahi ME.[Comparative study of the position and statues of elderly in the past and contemporary societies]. Salmand (Iranian Journal  of Aging ) 2008;3(9-10):7-18. [ In Persian]