ترکیبات پلی‏فنلی و اثرات ضد رادیکال هیدروکسیل عصاره‌های آبی و متانولی میوة خرما Phoenix Dactylifera L. کولتیوار دیری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه فارماکوگنوزی.گروه فارماکوگنوزی دانشکدة داروسازی، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی و ترکیبات طبیعی، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، ایران.

2 دکتر داروساز.مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: الگوی تغذیه و رژیم غذایی دارای تأثیرات مستقیم بر روی میزان سلامتی جوامع و گروه­های خاص از بیماران می‏باشد. مواد غذایی دارای اثرات آنتی­اکسیدانتی نقش بسیار اساسی در حفاظت در برابر بیماری­های دژنراتیو دارند. میوه‏های خرما در سراسر دنیا استفادة غذایی داشته­ و در ایران نیز  قسمت مهمی از رژیم غذایی را تشکیل می‏دهند. رادیکال هیدروکسیل باعث ایجاد آسیب­های قابل توجه به DNA، پروتئین­ها و دیوارة سلول گشته و در نتیجه مرگ سلولی را ایجاد می‏نمایند. ترکیبات پلی‏فنل گیاهان دارای اثرات ضد رادیکال هیدروکسیل می‏باشند.
روش بررسی: عصاره‏های متانولی و آبی از میوه‏های گیاه به­وسیلة روش ماسراسیون تهیه گردید. روش دزوکسی‏ریبوز برای ارزیابی اثر ضد رادیکال هیدروکسیل مورد استفاده قرار گرفت. ترکیبات پلی‏فنلی گیاه به­روش فولن سیوکالتو تعیین مقدار گردید و به­منظور تعیین مقدار ترکیبات فلاونوییدی و پروآنتوسیانینی از روش تعیین مقدار با اسپکتروفوتومتر UV استفاده گردید.
یافته‏ها: میزان ترکیبات پلی‏فنلی، فلاونوییدها و پروآنتوسیانین­های عصارة متانولی و آبی به­ترتیب معادل 77/3 و 42/17 میلی­گرم تانیک‏اسید بر گرم عصارة خشک، 20/0 و 26/0 میلی­گرم روتین بر عصارة خشک، 12/0 و 11/0 میلی­گرم سیانیدین کلراید بر گرم عصارة خشک محاسبه گردید. میزان IC50 برای عصارة متانولی و آبی در روش دزوکسی ریبوز 76/0 و 99/0 میلی­گرم بر   میلی­لیتر به­دست آمد.
نتیجه‏گیری: عصارة متانولی و آبی اثرات مهارکنندگی رادیکال هیدروکسیل از خود نشان دادند. عصارة متانولی علی­رغم اینکه حاوی مقادیر کمتری ترکیبات پلی­فنلی بود، دارای اثرات مهارکنندگی رادیکال هیدروکسیل قوی‏تری بود. میزان ترکیبات فلاونوییدی و پروآنتوسیانیدینی هر دو عصاره تقریباً مشابه بوده‏اند.

کلیدواژه‌ها


1-Gutteridge JMC, Halliwell B. Antioxidants in nutrition, health, and disease. Oxford: Oxford University Press; 1994.

2-Graf E, Mahoney JR, Bryant RG, Eaton JW. Iron-catalyzed hydroxyl radical formation. Stringent requirement for free iron coordination site. J Biol Chem 1984;259:3620-4.

3-Halliwell B, Chirico S. Lipid peroxidation: its mechanism, measurement, and significance. Am J Clin Nutr 1993 ;57:715S-24S.

4-Halliwell B. Antioxidants and human disease: a general introduction. Nutr Rev 1997;55:S44-S9.

5-Cai Y, Luo Q, Sun M, Corke H. Antioxidant activity and phenolic compounds of 112 traditional Chinese medicinal plants associated with anticancer. Life Sci 2004;74:2157-84.

6-Pedrielli P, Pedulli GF, Skibsted LH. Antioxidant mechanism of flavonoids. Solvent effect on rate constant for chain-breaking reaction of quercetin and epicatechin in autoxidation of methyl linoleate. J Agric Food Chem 2001;49:3034-40.

7-Hashempoori M, Sanei Shariat Panahi M, Daneshvar MH. Identification of date palm cultivars in khozestan province (Shadegan). Iranian J Agric Sci 2003;34:749-55.

8-Boudries H, Kefalas P, Hornero-Mqndez D. Carotenoid composition of Algerian date varieties (Phoenix dactylifera) at different edible maturation stages. Food Chemistry 2007;101:1372-7.

9-Hong YJ, Tomas-Barberan FA, Kader AA, Mitchell AE. The flavonoid glycosides and procyanidin composition of Deglet Noor dates (Phoenix dactylifera). J Agric Food Chem 2006;54:2405-11.

10-Salib JY. Flavonoid glycosides from fruit shells of Phoenix dactylifera L. Asian Journal of Chemistry 2008;20:1593-8.

11-Al-Qarawi AA, Abdel-Rahman H, Ali BH, Mousa HM, El-Mougy SA. The ameliorative effect of dates (Phoenix dactylifera L.) on ethanol-induced gastric ulcer in rats. J Ethnopharmacol 2005;98:313-7.

12-Ghasemi N, Moatar F, Mohagheghzadeh A. Introduction Iranian Herbal pharmacopoeia vol (1). Tehran: Ministry of Health Publication ;2003. p. 1-33.

13-Halliwell B, Gutteridge JM, Aruoma OI. The deoxyribose method: A simple "test-tube" assay for determination of rate constants for reactions of hydroxyl radicals. Anal Biochem 1987;165:215-9.

14-Singleton VL, Rossi Jr, JA. Colorimetry of Total Phenolics with Phosphomolybdic-Phosphotungstic Acid Reagents. Am J Enol Vitic 1965;16:144-58.

15-Quettier-Deleu C, Gressier B, Vasseur J, Dine T, Brunet C, Luyckx M, et al. Phenolic compounds and antioxidant activities of buckwheat (Fagopyrum esculentum Moench) hulls and flour. J Ethnopharmacol 2000;72:35-42.

16-Hernández I, Alegre L, Van Breusegem F, Munné-Bosch S. How relevant are flavonoids as antioxidants in plants? Trends Plant Sci 2009;14:125-32.

17-Huang D, Ou B, Prior RL. The Chemistry behind antioxidant capacity assays. J Agric Food Chem 2005;53:1841-56.

18-Stevanato R, Fabris S, Momo F. New enzymatic method for the determination of total phenolic content in tea and wine. J Agric Food Chem 2004;52:6287-93.

19-Al-Shahib W, Marshall RJ. The fruit of the date palm: Its possible use as the best food for the future? Int J Food Sci Nutr 2003;54:247-59.

20-Di Mascio P, Murphy ME, Sies H. Antioxidant defense systems: the role of carotenoids, tocopherols, and thiols. Am J Clin Nutr 1991;53:194S-200.

21-Paiva SA, Russell RM. Beta-carotene and other carotenoids as antioxidants. J Am Coll Nutr 1999;18:426-33.

22-Vayalil PK. Antioxidant and antimutagenic properties of aqueous extract of date fruit (Phoenix dactylifera L. Arecaceae). J Agric Food Chem 2002;50:610-7.