بررسی تأثیر برنامة خودمراقبتی برکیفیت زندگی بیماران مبتلا به کم‌خونی داسی-شکل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی گروه پرستاری.کارشناس ارشد پرستاری، مرکز تحقیقات دیابت، دانشکدة پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، ایران.

2 استاد گروه هماتولوژی و انکولوژی.گروه هماتولوژی و انکولوژی، مرکز تحقیقات تالاسمی و هموگلوبینوپاتی دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، ایران.

3 مربی گروه آمار و اپیدمیولوژی. گروه آمار و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات دیابت، دانشکدة بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: بیماری مزمن کم­خونی داسی دارای عوارضی است که کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار می­دهد. بیماران برای تداوم زندگی و کنترل عوارض نیاز به مراقبت دارند. هدفاین پژوهش، بررسی تأثیر برنامة خودمراقبتی بر کیفیت زندگی بیماران سیکل سل می­باشد.
روش بررسی: در این پژوهش، کارآزمایی بالینی 70 بیمار سیکل سل
مراجعه­کننده به بخش تالاسمی بیمارستان شفای اهواز انتخاب و به­صورت تصادفی به دو گروه مساوی مورد و کنترل تقسیم شدند. ابزار گردآوری داده­ها شامل پرسشنامة اطلاعات دموگرافیک، پرسشنامة استاندارد 36 SF-و چک­لیست بررسی نیازهای آموزشی بود. برای گروه آزمون برنامة خودمراقبتی به­صورت یک جلسة 60 دقیقه­ای اجرا شد. کیفیت زندگی بیماران در دو مرحلة قبل و 3 ماه بعد از مداخله مورد بررسی قرار گرفت.
یافته‌ها: آزمون آماری تی مستقل با (58/0=p) نشان داد که نمرة کل کیفیت زندگی در گروه آزمون و شاهد قبل از مداخله با یکدیگر اختلاف معناداری ندارند، در حالی­که همین آزمون با (001/0P<) نشان داد که بین نمرة کل کیفیت زندگی در گروه آزمون و شاهد بعد از مداخله، اختلاف معناداری وجود دارد. آزمون آماری تی زوجی نشان داد که نمرة کل کیفیت زندگی در گروه آزمون، قبل و بعد از مداخله اختلاف معناداری ندارد (91/0=p)، اما نمرة کل کیفیت زندگی در گروه شاهد، قبل و بعد از مداخله، اختلاف معناداری دارد و نمرة کل کیفیت زندگی کاهش یافته است (019/0=p ).
نتیجه­گیری: با توجه به کاهش کیفیت زندگی بیماران گروه شاهد و ثابت ماندن کیفیت زندگی بیماران گروه آزمون می­توان چنین نتیجه گرفت که برنامة خودمراقبتی موجب ارتقای کیفیت زندگی بیماران شده است و طراحی برنامة آموزشی بر اساس نیاز بیماران،در ارتقای کیفیت زندگی مؤثر می­باشد.

کلیدواژه‌ها


1-Smeltzer SC, Bare BG, Hinkle JL, Cheever KH, editors.  Brunner & Suddarth's textbook of medical-surgical nursing. 11th ed. Philadelphia : Lippincott Williams & Wilkins; 2008. P. 382-5.

2-Serati noori A, Montazeri M. internal medical: Oncology& Hematology. Fauci, Braunward, Kasper,17th. Arjomand, 2009,p: 202-206.

3-Zandiyan kh. karname dovome sickle cell Ahvaz. ahvaz: nashre danesh; 1386. p. 187.

4-Schnog JB, Duits AJ, Muskiet FA, ten Cate H, Rojer RA, Brandjes DP. Sickle cell disease; a general overview. Neth J Med 2004;62:364-74.

5-kehinde MO, Temiye EO, Danesi MA. Neurological complication of sickle cell anemia in Nigerian Africans--A case-control study. J Natl Med Assoc 2008;100:394-9.

6-Hasan S, Hashmi S, Alhassen M, Lawson W, Castro O. Depression in sickle cell disease. J Natl Med Assoc 2003;95:533-7.  

7- Pommier J. Assessment of the psychosocil impact of sickle cell disease on dolescents and how parents and relatives cope with pain in the family. Int J Adolescence  Med Health 2001;13:131-43.

 8-Brandow AM, Brousseau DC, Panepinto JA. Post-discharge pain, functional limitations, and impact on caregivers of children with sickle cell disease treated for painful events. Br Haematol 2009;144:782-8.

9-Jenerette C, Murdaugh C. Testing the theory of self-care management for sickle cell disease. Res Nurs Health 2008;31:355-69.

10-Mikelli A, Tsiantis J. Depressive syndromes and quality of life in adolescents with β thalassemia. J Adolescence 2004;27:213-6.

11-Kater AP, Heijboer H, Peters M, Vogels T, Prins MH, Heymans HS. Quality of life in children with sickle cell disease in Amsterdam area. Ned Tijdschr Geneeskd 1999;143:2049-53.

12-Shaligram D, Girimaji SC, Chaturvedi SK. Psychological problems and quality of life in children with thalassemia. Indian J  Pediatr 2007;74:727-30.

13-Ismail A, Campbell MJ, Ibrahim HM, Jones GL. Health related quality of life in Malaysian children with thalassamia. Health Qual Life Outcomes 2006;4:39. Available from: http://www.hqlo.com/content/4/1/39.

14-Wong DL, Hockenberry MJ. Wong's nursing care of infants and children. 7th ed.  St. Louis: Mosby;2003. p. 1557-8.

15-Aydin B, Yaprak I, Akarsu D, Okten N, Ulgen M. Psychosocial aspects and psychiatric disorders in children with thalassemia major. Acta Paediatr Jpn 1997;39:354-7.

16-Aziznezhad P, Kashaninia Z. Effect self care education on Coping sterategy Adoltscent Major  thalasemia Admited in Amirkola hospital. Hormozgan Medical Journal 2006;10:265-72.

17-Aovisi S. Aimanzade N. Basir Z. Jovadi Z. Foundamental nursing. Potter and Perry. Tehran: Salami; 2003. P. 182-3.

18-Koshyar H.Theories and nursing theorists.Tehran: Andishe Rafia;1388. P. 62.

19-Meleis AI. Theoretical nursing : development and progress .3rd ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2005. P. 301-54.

20-Ashvandi KH. Effect self care education on reduce hemodialys problem’s disease [dissertation]. Tehran: Tarbiyat modares Univ;1994.

21-Asgarpour H, Mohammadi A, Memariyan R.Effect of Self-Care Program on Quality of Life in Adolescents with Hemophilia Regarding to the Comprehensive HemophiliaTreatment center. Daneshvar Medicine 2007;14:1-8.

22-Davodi A, Anoshe M. Memarian R. Survay Effect of Self-Care Program on Quality of Life in patient with eshophageal cancer after esophagealectomy in selected hospital of Tehran medical science. Journal of Zanjan University of Medical Sciences And Health Services 2007;14:57-65.

23-Prowant BF, Satalowich RJ, Murray-Bell A, Ryan LP, Schmidt LM, Kennedy JM, et al. Effectiveness of a phosphorous educational program for dialysis patients. ANNA J 1989;16:353-7.

24-Molzahn AE. Primary nursing and patient compliance in a hemodialysis unit. ANNA J 1989;16:267-72.

25-Baraz Sh, Mohammadi E,Broumand B. The effect of self– care educational program on decreasing the problems and improving the quality of life of dialysis patients. Scientific Journal of Kurdistan University of Medical 2006;10:69-79.

26-Baraz Sh, Mohammadi E,Broumand B. Survey Quality of sleep and quality of life in haemodialysis patients . Scientific Journal of Kurdistan University of Medical 2004;9:67-74.

27-Brazier JE, Harper R, Jones NM, O'Cathain A, Thomas KJ, Usherwood T, et al .Validating the SF-36 health survey questionnaire: new outcome measure for primary care. BMJ 1992;305:160-4.

28-Sayadi N. Comparison of  quality of  life of  Diabetic and Nondiabetic patient undergoing open heart surger[dissertation]. Ahvaz: Ahvaz Jundishapur university of medical sciences;2008.

29-Beyer J, Simmons LE. Home treatment of  Pain for children and adolescents with sickle cell disease. Pain Manag Nurs 2004;5:126-35.

30-Ghazanfari Z, Mohamad AliZade S Khosravi F. Barrasi shive sazegari valedine kodakane mobtala be talasemia dar shahre Kerman. Scientific Journal of Kermanshah University of Medical.2004; 7(4):197-202.