بررسی میزان ملاتونین در بزاق بیماران مبتلا به لیکن‌پلان دهانی مراجعه‌کننده به دانشکدۀ دندان‌پزشکی جندی‌شاپور اهواز در سال 1390-91

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه بیماری‌های دهان ودندان، دانشکدۀ دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.

2 گروه تخصصی دندان‌پزشکی کودکان، دانشکدۀ دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.

3 گروه فیزیولوژی، دانشکدۀ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، اهواز، ایران.

4 دستیار تخصصی ارتودنسی، دانشکدۀ دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی-شاپور اهواز، اهواز، ایران.

5 گروه رادیولوژی دهان و فک و صورت، دانشکدۀ دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اهواز، اهواز، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: لیکن­پلان دهانی یک بیماری مزمن و پیش بدخیم است. عدم تعادل بین رادیکال­های آزاد و آنتی­ اکسیدانت­ها سبب شروع و گسترش برخی بیماری­های التهابی از جمله لیکن­پلان می­شود. ملاتونین به­­عنوان یک آنتی اکسیدانت و با پاکسازی رادیکال­های آزاد می­تواند از تبدیل لیکن­پلان به سرطان جلوگیری کند. لذا هدف از این مطالعه، بررسی تغییرات میزان ملاتونین در بزاق این بیماران است.
روش بررسی: در این مطالعۀ اپیدمیولوژیک تحلیلی، 22 بیمار دارای لیکن­پلان برای گروه بیمار و همچنین 20 نفر داوطلب سالم که از نظر سن و جنس با گروه بیمار مطابقت داشتند به­عنوان گروه کنترل انتخاب شدند. سطح ملاتونین در بزاق کامل غیر تحریکی به روش تستELISA  و آنالیز آماری با استفاده از تست LSD و دانکن انجام گرفت.
یافته­ها: سطح ملاتونین در بزاق بیماران لیکن­پلان نسبت به گروه کنترل کاهش یافته بود، اما در مقایسه با هم اختلاف معنا­دار نبود (3/0P=). سطح بزاقی ملاتونین در زیرگروه رتیکولر نسبت به گروه کنترل به شکل چشم­گیری کاهش یافته بود (040/0P=)، اما در زیرگروه اریتماتوز - اروزیو اختلاف معنا­دار نبود (95/0P=).
نتیجه­گیری: بر اساس این مطالعه، میزان ملاتونین در بیماران لیکن­پلان کمتر از گروه سالم بود و کاهش قابل توجه آن در لیکن­پلان رتیکولر، لزوم توجه بیشتر به این فرم بیماری که همیشه اهمیت کمتری برای ما داشته است را بیان می­کند؛ چرا که کاهش میزان ملاتونین به­عنوان یک عامل آنتی اکسیدانت می­تواند بیانگر آسیب­های مخرب ناشی از رادیکال­های آزاد و حتی شاید قرار گرفتن سیر بیماری به سمت ایجاد بدخیمی در این نوع بیماری باشد.
 

کلیدواژه‌ها


AghaHosseini F, MirzaiiDizgah I, Mikaili S, Abdollahi M. Increased salivary lipid peroxidation in human subjects with oral lichen planus. Int J Dent Hyg 2009 Nov; 7(4): 246-50.
2-Sezer E, Ozugurlu F, Ozyurt H, Sahin S,  Etikan I. Lipid peroxidation and antioxidant status in lichen planus. Clin Exp Dermatol 2007Jul; 32(4): 430-4.

3-Greenberg MS, Glick M, Ship JA. Burket oral medicine diagnosis and treatment. 11th ed. Hamilton: BC Decker; 2008. P. 104-10.

4-Scully C, Carrozzo M. Oral mucosal disease: Lichen planus. Br J Oral Maxillofac Surg 2008Jan; 46(1):15-21.

5- Eisen D, Carrozzo M, Bagan Sebastian J-V, Thongprasom K. Oral lichen planus: clinical features and management. Oral Diseases 2005Nov; 11(6): 338-49.

6-Neville BE, Damm DD, Allen CM, Bouqot JE. Oral maxillofacial pathology. 3rd ed. Phiadelphia: WB Saunders; 2009. P. 782-5.

7-Regezi JA, Sciubba JJ, Jordan RCK. Oral pathology: clinical pathologic correlation. 5th ed. Philadelphia: WB sanders, 2008. P. 90-1.

8-Vitorino R, Lobo MJ, Ferrer-Correira AJ, Dubin JR, Tomer KB, Domingues PM, "et al". Identification of human whole saliva protein components using proteomics. Proteomics 2004Apr; 4(4): 1109 -15.

 9-Dawes C. Salivary flow patterns and the health of hard and soft oral tissues. J Am Dent Assoc 2008 May; 139 (Suppl1): 18s -24.

10-Pedersen AM, Bardow A, Beier Jensen S, Nauntofte B. Saliva and gastrointestinal functions of taste, mastication, swallowing and digestion. Oral Diseases 2002 May; 8(3): 117-29.

11-Mese H,  Mastuo R. Salivary secretion, taste and hyposalivation. J Oral Rehabil 2007; 34(10): 711–23.

12-De Almedia PVD, Gregio AMT, Machado MAN, De Lima AAS, Azevedo LR. Saliva composition and functions. J Contemp Dent Pract 2008 Mar; (9)3: 72-80.

13- Llena-Puy C. The rôle of saliva in maintaining oral health and as an aid to diagnosis. Med Oral Patol Oral Cir Bucal 2006 Aug; 11(5): 449-55.

14-Pfaffe T, Cooper-White J,  Beyerlein P, Kostner K. Diagnostic Potential of Saliva: Current State and Future Applications. Clin Chem 2011May; 57(5): 675-87.

15-Bowman J, Miller C, Campbell C, Bailey A, Floriano PN, Christodoulides N, "et al". Translational research: next generation salivary biomarker cardiovascular devices at point of care. 87th ed. Miami, Florida: International Association of Dental Research/American Association of Dental Research/Canadian Association of Dental Research; 2009. P. 25-50.

16-Hofman F. Human Saliva as a Diagnostic Specimen.  J Nutr 2001May; 131(5): 1621-5.

17-Jung B, Ahmad N. Melatonin in Cancer Management.Cancer Res 2006Oct; 66(20): 9789-93.

18-Czesnikiewicz-Guzik M, Konturek SJ, Loster B, Wisniewska G, Majewski S. Melatonin and its role in oxidative stress related diseases of oral cavity. J Physiol Pharmacol 2007Aug; 58(Supl3): 5-19.

19-Barikbin B, Yousefi M, Rahimi H, Hedayati M, Razavi SM, Lotfi S. Antioxidant status in patients with lichen planus. Clin Exp Dermatol 2011Dec; 36(8): 851-4.
20-Cutando A, Galindo P, Gómez-Moreno G, Arana C, Bolaños J, Acuña-Castroviejo D, "et al". Relationship between salivary  melatonin and severity of periodontal disease. J periodontal 2006 Sep; 77(9): 1533-7.
21-Battino M, Bullon P, Wilson M, Newman H. Oxidative injury and inflammatory periodontal diseases: the challenge of antioxidants tofree radicals and reactive oxygen species. Crit Rev Oral Biol Med1999; 10(4): 458-476.

22-Upadhyay RB, Carnelio S, Shenoy RP, Gyawali P, Mukherjee M. Oxidative stress and antioxidant defense in oral lichen planus and oral lichenoid reaction. Scand J Clin Lab Invest 2010 Jul; 70(4): 225-8.