تأثیر فیلترهای مختلف پردازش تصویر در شناسایی پوسیدگی‌های راجعۀ پروگزیمال در رادیوگرافی بایت‌وینگ دیجیتال

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه رادیولوژی دهان، فک و صورت.گروه رادیولوژی دهان، فک و صورت، دانشکدۀ دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، اهواز، ایران.

2 دستیار تخصصی رادیولوژی دهان و فک و صورت.گروه رادیولوژی دهان، فک و صورت، دانشکدۀ دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، اهواز، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: امروزه، اغلب سیستم­های تصویربرداری دیجیتال انواع مختلفی از تکنیک­های پردازش تصویر را در دسترس قرار می­دهند. از این رو هدف از مطالعۀ حاضر، مقایسه عملکرد رادیوگرافی دیجیتال با و بدون استفاده از فیلترهای پردازش تصویر در شناسایی پوسیدگی راجعۀ پروگزیمال بود.
روش بررسی: در این مطالعۀ آزمایشگاهی، در هر دو سطح پروگزیمال 52 دندان پره­مولر سالم، حفرۀ جهت ترمیم کلاس 2 آمالگام ایجاد شد. ضایعات پوسیدگی به­صورت مصنوعی توسط  فرز روند 5/0 میلی­متر به­صورت تصادفی درحفرۀ مزیال یا دیستال هر دندان ایجاد شده و با آمالگام ترمیم شدند. رادیوگرافی­های دیجیتال استاندارد با استفاده از سیستمDigora® Optime به­عمل آمد. تصاویر بدون فیلتر و فیلتر شده (فیلترهای Low sharpen، Intermediate sharpen،High sharpen و Inversion) توسط 2 مشاهده­گر ارزیابی شدند.
یافته­ها: حساسیت، اختصاصیت و صحت کلی با استفاده از آنالیز تحت منحنی Roc (Az)، آزمون آنووا و ضریب همبستگی اسپیرمن محاسبه گردید. حساسیت، اختصاصیت و صحت کلی تصاویر با فیلتر Low sharpen، تصاویر Original و تصاویر با فیلتر Inversion به طور معنا­داری بیشتر از تصاویر با فیلتر Intermediate sharpen و High sharpen بود (05/0P≤). تصاویر با فیلتر Low sharpen و تصاویر با فیلترHigh sharpen به ترتیب بیشترین و کمترین میزان حساسیت، اختصاصیت و صحت کلی را در بین تصاویر داشتند.
نتیجه­گیری: فیلتر Low sharpen برای تصاویری که جهت شناسایی  پوسیدگی راجعۀ پروگزیمال استفاده می­شوند، می­تواند به عنوان یک فیلتر پردازش مورد پذیرش قرار بگیرد. تصاویر با فیلتر Intermediate sharpen و تصاویر با فیلتر High sharpen ضعیف­ترین عملکرد را داشتند و جهت شناسایی  پوسیدگی راجعۀ پروگزیمال توصیه نمی­شوند.
 

کلیدواژه‌ها


1-White SC, Pharoah MJ. Oral  radiology principle and interpretation. 6th ed. Philadelphia: Elsevier; 2009.P.78-99, 270-281.

2-Mjör IA, Toffenetti F. Secondary caries: a literature review with case reports. Quintessence Int 2000 Mar ; 31(3):165–79.

3-Kidd EA, Joyston-Bechal S, Beighton D. Diagnosis of secondary caries: a laboratory study. Br. Dent. J 1994 Feb; 176(4):135–39.

4-Raberson Teodore M, Heyman H, Swift EJ, Sturdevant CM. Sturdevent’s art and science of operative dentistry.4th ed. U S A: Mosby; 2002. P. 63-139.

5-Hewlett ER, Atchison KA, White Sc, Flack V. Radiographic secondary caries prevalence in teeth with clinically defective restoration. J Dent Res 1993; 72 (12): 1604-1608.

6-Gibbs SJ. Council on Dental Materials and Equipment: Biologic effect of radiation from dental radiography. JADA 1982; 275-81.

7-van der Stelt PF. Filmless imaging: the uses of digital radiography in dental practice. J Am Dent Assoc 2005; 136: 1379-87.

8-van der Stelt PF. Better imaging: the advantages of digital radiography. J Am Dent Assoc 2008 Jun; 139 Suppl: 7S–13S.

 9-Brüllmann DD, Röhrig B, Sulayman SL, Schulze R. Length of endodontic files measured in digital radiographs with and without noise-suppression filters: an ex-vivo study. Dentomaxillofac. Radiol 2011 Mar ; 40(3):170–6.

10-Castro VM, Katz JO, Hardman PK, Glaros AG, Spencer P. In vitro comparison of conventional film and direct digital imaging in the detection of approximal caries. Dentomaxillofac. Radiol 2007 Mar; 36(3):138–42.

11-Eickholz P, Riess T, Lenhard M, Hassfeld S, Staehle HJ. Digital radiography of interproximal bone loss; validity of different filters. J. Clin. Periodontol 1999 May; 26(5): 294–300.

12-Koob A, Sanden E, Hassfeld S, Staehle HJ, Eickholz P. Effect of digital filtering on the measurement of the depth of proximal caries under different exposure conditions. Am. J. Dent 2004 Dec;17(6): 388–93.

13-Sund T, Møystad A. Sliding window adaptive histogram equalization of intraoral radiographs: effect on image quality. Dentomaxillofac. Radiol 2006 May; 35(3):133–8.

14-Møystad A, Svanaes DB, Risnes S, Larheim TA, Gröndahl HG. Detection of approximal caries with a storage phosphor system. A comparison of enhanced digital images with dental X-ray film. Dentomaxillofac. Radiol 1996 Sep; 25(4): 202–6.

15-Raitz R, Assunção Junior JNR, Fenyo-Pereira M, Correa L, de Lima LP. Assessment of using digital manipulation tools for diagnosing mandibular radiolucent lesions. Dentomaxillofac Radiol 2012 Mar; 41(3): 203–10.

16-de Molon, Rafael Scaf, Morais-Camillo JA, Sakakura CE, Ferreira MG, Loffredo LC, "et al" . Measurements of simulated periodontal bone defects in inverted digital image and film-based radiograph: an in vitro study. Imaging Sci Dent 2012 Dec; 42(4): 243-247.

17-Wenzel A. Digital radiography and caries diagnosis. Dentomaxillofac Radiol 1998 Jan; 27(1): 3–11.

18-Belém MDF, Ambrosano GMB, Tabchoury CPM, Ferreira-Santos RI, Haiter-Neto F. Performance of digital radiography with enhancement filters for the diagnosis of proximal caries. Braz Oral Res 2008; 27(3): 245–51.

19-Akarslan ZZ, Akdevelioğlu M, Güngör K, Erten H. A comparison of the diagnostic accuracy of bitewing, periapical, unfiltered and filtered digital panoramic images for approximal caries detection in posterior teeth. Dentomaxillofac. Radiol 2008 Dec; 37(8): 458–63.

20-Zangooei Booshehry M, Davari A, Ezoddini Ardakani F, Rashidi Nejad MR. Efficacy of application of pseudocolor filters in the detection of interproximal caries. J Dent Res Dent Clin Dent Prospects. 2010; 4(3):79–82.

21-Sharifi S. "A comparison of the accuracy of digital and conventional radiography in diagnosis of recurrent caries". Master’s of Thesis. Faculty of Dentistry, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences 2013 .

22-Mahdi seyr F, Bahri Iraei A, Mehralizadeh S, Nemati S. Evaluating the accuracy of bitewing radiography in diagnosis of secondary caries in class II amalgam restorations. Journal of Research in Dental Sciences  Fall 2009 , Volume 6 , Number 3 (21); Page(s) 61 To 67.

23-Anbiaee N, Mohassel AR, Imanimoghaddam M, Moazzami SM. A comparison of the accuracy of digital and conventional radiography in the diagnosis of recurrent caries. J Contemp Dent Pract 2010 Dec; 11(6): E025-032.

24-Pontual AA, de Melo DP, de Almeida SM, Bóscolo FN, Haiter Neto F. Comparison of digital systems and conventional dental film for the detection of approximal enamel caries. Dentomaxillofac. Radiol 2010 Oct ; 39(7): 431–6.

25-Belém MDF, Tabchoury CPM, Ferreira-Santos RI, Groppo FC, Haiter-Neto F. Performance of a photostimulable storage phosphor digital system with or without the sharpen filter and cone beam CT for detecting approximal enamel subsurface demineralization. Dentomaxillofac. Radiol 2013 Jan; 42(5).

26-Xavier CRG, Araujo-Pires AC, Poleti ML, Rubira-Bullen IRF, Ferreira O, Capelozza ALA. Evaluation of proximal caries in images resulting from different modes of radiographic digitalization. Dento axilla facial radiology 2011; 40(6): 338–43.

27-Haiter-Neto F, Casanova MS, Frydenberg M, Wenzel A. Task-specific enhancement filters in storage phosphor images from the Vistascan system for detection of proximal caries lesions of known size. Oral surgery, oral medicine, oral pathology, oral radiology, and Endodontics 2009;107(1):116–21.

28-Li G, Qu X, Chen Y, Zhang J, Zhang Z, Ma X. Diagnostic accuracy of proximal caries by digital radiographs: an in vivo and in vitro comparative study. Oral surgery, oral medicine, oral pathology, oral radiology, and Endodontics 2010; 109(3): 463–7.

29-Espelid I, Tveit AB, Erickson RL, Keck SC, Glasspoole EA. Radiopacity of restorations and detection of secondary caries. Dent. Mater 1991 Apr;7(2):114–7.

30-Haiter-Neto F, dos Anjos Pontual A, Frydenberg M, Wenzel A. Detection of non-cavitated approximal caries lesions in digital images from seven solid-state receptors with particular focus on task-specific enhancement filters. An ex vivo study in human teeth. Clinical oral investigations 2008; 12(3): 217–23.

31-Takeshita WM, Vessoni Iwaki LC, Da Silva MC, Filho LI, Queiroz ADF, Geron LBG. Comparison of the diagnostic accuracy of direct digital radiography system, filtered images, and subtraction radiography. Contemp. Clin. Dent 2013 Jul; 4(3): 338–42.