تأثیر فیلترهای پردازش تصویر در شناسایی پوسیدگی پروگزیمال در رادیوگرافی بایت وینگ دیجیتال

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه رادیولوژی فک، دهان و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، ایران

2 گروه رادیولوژی فک، دهان و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: تصور می­شود که فیلترهای پردازش تصویر، می­توانند عملکرد تشخیصی تصاویر دیجیتال را بهبود بخشند. از این­رو هدف از مطالعۀ حاضر، مقایسۀ عملکرد رادیوگرافی دیجیتال با و بدون استفاده از فیلترهای پردازش تصویر در شناسایی ضایعات پوسیدگی پروگزیمال بود.
روش بررسی: در این مطالعۀ آزمایشگاهی، رادیوگرافی دیجیتال استاندارد شده از 100 سطح پروگزیمال به­عمل آمد. تصاویر بدون فیلتر و فیلتر شده (فیلترهای Low sharpen، Intermediate sharpen،High sharpen  و Inversion) در نرم­افزار Scanora® (version 4.3.1)، توسط 2 مشاهده­گر ارزیابی شد. جهت تعیین استاندارد طلایی، دندان­ها را برش داده و سپس ازCaries detector  استفاده شد.
یافته­ها: حساسیت، اختصاصیت و صحت کلی با استفاده از آنالیز منحنی Roc  ارزیابی و با استفاده از آزمون توکی و آنووا مقایسه شد. از آزمون ضریب همبستگی اسپیرمن برای توافق بین مشاهده­گرها استفاده شد. حساسیت، اختصاصیت و صحت کلی تصاویر Original، فیلتر Low sharpen و Inversion، به طور معناداری بیشتر از فیلتر Intermediate sharpen و High sharpen بود (05/0P≤). تفاوت بین تصاویر بدون فیلتر، فیلتر Low sharpen و Inversion معنادار نبود (05/0P ˃). فیلتر Low sharpen بیشترین میزان حساسیت و صحت کلی، و تصاویر بدون فیلتر بیشترین میزان اختصاصیت را داشت. فیلتر High sharpen کمترین میزان حساسیت و اختصاصیت و صحت کلی را داشت.
نتیجه­گیری: فیلتر Low sharpen می­تواند به عنوان یک فیلتر پردازش تصویر جهت شناسایی ضایعات پوسیدگی پروگزیمال، مورد پذیرش قرارگیرد. فیلترهای Intermediate sharpen و High sharpen جهت شناسایی ضایعات پوسیدگی پروگزیمال توصیه نمی­شوند.
 

کلیدواژه‌ها


 

1-Raberson Teodore M, Heyman H, Swift EJ. Sturdevant CM.Sturdevent’s art and science of operative dentistry.4th ed. U S A: Mosby; 2002. P: 63.

2-Wenzel A. Bitewing and digital bitewing radiography for detection of caries lesions. J Dent Res 2004 July; 83 Suppl 1: C72–5.

3-Shi X-Q, Li G. Huddinge, Sweden, Beijing. Detection accuracy of approximal caries by black-and-white and color-coded digital radiographs. Oral surgery, oral medicine, oral pathology, oral radiology, and endodontics. 2009; 107(3): 433–6.

4-Haiter-Neto F, Casanova MS, Frydenberg M, Wenzel A. Task-specific enhancement filters in storage phosphor images from the Vistascan system for detection of proximal caries lesions of known size. Oral surgery, oral medicine, oral pathology, oral radiology, and endodontics 2009 Jan; 107(1): 116–21.

5-Nomoto R, Mishima A, Kobayashi K, McCabe JF, Darvell BW, Watts DC, "et al". Quantitative determination of radio-opacity: equivalence of digital and film X-ray systems. Dental materials: official publication of the Academy of Dental Materials 2008 Jan; 24(1):141–7.

6-Analoui M. Radiographic image enhancement. Part II: transform domain techniques. Dento maxilla facial Radiology 2001; 30: 65–77.

7-Belém MDF, Ambrosano GMB, Tabchoury CPM, Ferreira-Santos RI, Haiter-Neto F. Performance of digital radiography with enhancement filters for the diagnosis of proximal caries. Brazilian oral research 2008 May,Jul; 27(3):245–51.

8-Akarslan ZZ, Akdevelioğlu M, Güngör K, Erten H. A comparison of the diagnostic accuracy of bitewing, periapical, unfiltered and filtered digital panoramic images for approximal caries detection in posterior teeth. Dento maxillo facial radiology 2008 Dec; 37(8): 458–63.

9-Eickholz P, Kolb I, Lenhard M, Hassfeld S, Staehle H. Digital radiography of interproximal caries: effect of different filters. Caries Res 1999; 33: 234–241.

10-Kalathingal SM, Mol A, Tyndall DA, Caplan DJ. In vitro assessment of cone beam local computed tomography for proximal caries detection. Oral surgery, oral medicine, oral pathology, oral radiology, and endodontics 2007; 104(5): 699–704.

11-Zangooei Booshehry M, Davari A, Ezoddini Ardakani F, Rashidi Nejad MR. Efficacy of application of pseudocolor filters in the detection of interproximal caries. Journal of dental research, dental clinics, dental prospects 2010; 4(3):79–82.

12-Haiter-Neto F, dos Anjos Pontual A, Frydenberg M, Wenzel A. Detection of non-cavitated approximal caries lesions in digital images from seven solid-state receptors with particular focus on task-specific enhancement filters. An ex vivo study in human teeth. Clinical oral investigations 2008; 12(3): 217–23.

13-Cheng J-G, Zhang Z-L, Wang X-Y, Zhang Z-Y, Ma X-C, Li G. Detection accuracy of proximal caries by phosphor plate and cone-beam computerized tomography images scanned with different resolutions. Clinical oral investigations 2012; 16(4): 1015–21.

14-Pontual AA, de Melo DP, de Almeida SM, Bóscolo FN, Haiter Neto F. Comparison of digital systems and conventional dental film for the detection of approximal enamel caries. Dento maxillo facial radiology. 2010; 39(7): 431–6.

15-McComb D. Caries-detector dyes--how accurate and useful are they? Journal Canadian Dental Association 2000 Apr; 66(4): 195–8.

16-Xavier CRG, Araujo-Pires AC, Poleti ML, Rubira-Bullen IRF, Ferreira O, Capelozza ALA. Evaluation of proximal caries in images resulting from different modes of radiographic digitalization. Dento maxillo facial radiology 2011; 40(6): 338–43.

17-Li G, Qu X, Chen Y, Zhang J, Zhang Z, Ma X. Diagnostic accuracy of proximal caries by digital radiographs: an in vivo and in vitro comparative study. Oral surgery, oral medicine, oral pathology, oral radiology, and endodontics 2010; 109(3): 463–7.

18-Farhad Aghmasheh, Bardalb R, Reihanic Z, Moghaddamd MA, Tabane SR, Fallahzadehf F, et al. Comparative study of the effect of direct and indirect digital radiography on the assessment of proximal caries,  Indian journal of dentistry. 2013;4(2):83–7.

19-Ferreira RI, Haiter-Neto F, Tabchoury CPM, Bóscolo FN. In vitro induction of enamel subsurface demineralization for evaluation of diagnostic imaging methods. Journal of applied oral science: revista FOB  2007; 15(5): 392–8.

20-Zhang Z, Qu X, Li G, Zhang Z, Ma X. The detection accuracies for proximal caries by cone-beam computerized tomography, film, and phosphor plates. Oral surgery, oral medicine, oral pathology, oral radiology, Endodontics 2011 Jan; 111(1):103–8.

21-Belém MDF, Tabchoury CPM, Ferreira-Santos RI, Groppo FC, Haiter-Neto F. Performance of a photostimulable storage phosphor digital system with or without the sharpen filter and cone beam CT for detecting approximal enamel subsurface demineralization. Dento maxillo facial radiology 2013; 42(5): 20120313.

22-Javaheri M, Maleki-Kambakhsh S, Etemad-Moghadam S. Efficacy of two caries detector dyes in the diagnosis of dental caries. Journal of dentistry 2010 Jan; 7(2): 71–6.

23-Raitz R, Assunção Junior JNR, Fenyo-Pereira M, Correa L, de Lima LP. Assessment of using digital manipulation tools for diagnosing mandibular radiolucent lesions. Dento maxillo facial radiology 2012 Mar; 41(3): 203–10.

24-Lehmann TM, Troeltsch E, Spitzer K. Image processing and enhancement provided by commercial dental software programs. Dentomaxillofac Radiol 2002 Jul; 31(4): 264–72.

25-Kantor ML, Zeichner SJ, Valachovic RW, Reiskin AB. Efficacy of dental radiographic practices: options for image receptors, examination selection, and patient selection. J Am Dent Assoc 1989 Aug; 119(2): 259–68.

26-Takeshita WM, Vessoni Iwaki LC, Da Silva MC, Filho LI, Queiroz ADF, Geron LBG. Comparison of the diagnostic accuracy of direct digital radiography system, filtered images, and subtraction radiography. Contemp Clin Dent 2013 Jul; 4(3): 338–42.

27-White SC, Pharoah MJ. Oral radiology principles and interpretation. 6th ed. Philadelphia: Elsevier; 2009. P. 270–276.