بررسی ارتباط میزان بروز بیماری سل و شاخص توسعة انسانی با استفاده از یک مطالعة اکولوژیک جهانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران

2 دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشگاه علوم پزشکی تهران

10.22118/jsmj.2020.237782.2198

چکیده

زمینه و هدف: ابتلای به بیماری سل همچنان یکی از چالش‌های حوزة بهداشت و درمان در کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه است. پژوهش حاضر با هدف بررسی ارتباط میان میزان بروز بیماری سل و شاخص توسعة انسانی، به عنوان یکی از مهم‌ترین نشانگرهای شرایط اقتصادی، اجتماعی و سلامتی کشورهای جهان، انجام شد.
روش‌ بررسی: پژوهش حاضر از نوع مطالعات بوم‌شناختی است. داده‌های مرتبط با میزان بروز بیماری سل و شاخص توسعة انسانی به تفکیک کشورهای دنیا در سال 2018، از وب‌سایت سازمان بهداشت جهانی و وب‌سایت برنامة توسعة سازمان ملل متحد استخراج شد. جهت تعیین ارتباط میزان بروز سل و شاخص توسعة انسانی (و مؤلفه‌های آن) از ضریب همبستگی اسپیرمن و فاصله اطمینان % 95 بوت استرپ استفاده شد.
یافته‌ها: بیش‌ترین میزان بروز سل در سال 2018، در کشورهایی با پایین‌ترین شاخص توسعة انسانی در همان سال مشاهده شد. شاخص توسعة انسانی (و مؤلفه‌های آن شامل: امید به زندگی در بدو تولد، تحصیلات، سرانة درآمد ناخالص ملی) ارتباط معکوس و معناداری با میزان بروز بیماری سل داشتند.
نتیجه گیری: میزان بروز سل با شاخص توسعة انسانی و مؤلفه‌های آن همبسته است. لذا، علاوه بر پایبندی دست اندرکاران امر تشخیص و درمان بیماری سل به دستورالعمل‌های سازمان بهداشت جهانی، لازم است که سیاست‌گذاران سلامت، به-ویژه در کشورهایی با درآمد پایین، به منظور کاهش بار این بیماری، تمرکز خود را روی بهبود مؤلفه‌های محیطی و اجتماعی مرتبط با بیماری سل معطوف کنند.

کلیدواژه‌ها


1-Moosazadeh M, Khanjani N, Nasehi M, Bahrampour A. The Status of the Surveillance System of Groups at Risk of Tubercolosis in Iran: AQualitative Study. Health and Development Journal. 2016 Apr 10;5(1):24-44.
2-Okhovat-Isfahani B, Bitaraf S, Mansournia MA, Doosti-Irani A. Inequality in the global incidence and prevalence of tuberculosis (TB) and TB/HIV according to the human development index. Medical journal of the Islamic Republic of Iran. 2019;33:45.
3-Glaziou P, Sismanidis C, Floyd K, Raviglione M. Global epidemiology of tuberculosis. Cold Spring Harbor perspectives in medicine. 2015 Feb 1;5(2):a017798.
4-World Health Organization. Global tuberculosis report 2018. 2018. Geneva: World Health Organization. 2019.
5-Goodarzi E, Sohrabivafa M, Dehkordi AH, Moayed L, Khazaei Z. Effect of human development index on tuberculosis incidence in Asia: An ecological study. Adv Hum Biol 2019;9:251-7.
6-Apolinário D, Ribeiro AI, Krainski E, Sousa P, Abranches M, Duarte R. Tuberculosis inequalities and socio-economic deprivation in Portugal. The International Journal of Tuberculosis and Lung Disease. 2017 Jul 1;21(7):784-9.
7-Lima SV, Dos Santos AD, Duque AM, de Oliveira Goes MA, da Silva Peixoto MV, da Conceição Araújo D, Ribeiro CJ, Santos MB, de Araújo KC, Nunes MA. Spatial and temporal analysis of tuberculosis in an area of social inequality in Northeast Brazil. BMC Public Health. 2019 Dec;19(1):873.
8-Chebrolu P, Laux T, Chowdhury S, Seth B, Ranade P, Goswami J, Chatterjee S. The risk of refeeding syndrome among severely malnourished tuberculosis patients in Chhattisgarh, India. Indian Journal of Tuberculosis. 2019 Apr 4.
9-Pelissari DM, Diaz-Quijano FA. Impact of incarceration on tuberculosis incidence and its interaction with income distribution inequality in Brazil. Transactions of The Royal Society of Tropical Medicine and Hygiene. 2020 Jan 6;114(1):23-30.
10-Hoa N, Tiemersma E, Sy D, Nhung N, Gebhard A, Borgdorff M. et al. Household expenditure and tuberculosis prevalence in VietNam: prediction by a set of household indicators. Int J Tuberc Lung Dis‏ 2011;15(1):32–7.
11-Pedrazzoli D, Boccia D, Dodd PJ, Lönnroth K, Dowdy DW, Siroka A, Kimerling ME, White RG, Houben RM. Modelling the social and structural determinants of tuberculosis: opportunities and challenges. The International Journal of Tuberculosis and Lung Disease. 2017 Sep 1;21(9):957-64.
12-Liu Y, Xu CH, Wang XM, Wang ZY, Wang YH, Zhang H, Wang L. Out-of-pocket payments and economic consequences from tuberculosis care in eastern China: income inequality. Infectious Diseases of Poverty. 2020 Dec 1;9(1):14.
13-Ghislandi S, Sanderson WC, Scherbov S. A simple measure of human development: The Human Life Indicator. Population and development review. 2019 Mar;45(1):219.
14-Conceição P. Human development report 2019. Beyond income, beyond averages, beyond today: Inequalities in human development in the 21st century. New York, UNDP. 2019.
15-Uplekar M, Weil D, Lonnroth K, Jaramillo E, Lienhardt C, Dias HM,et al. WHO’s new end TB strategy. Lancet 2015;385:1799‑801.
16-World Health Organization. TB Data: WHO's global tuberculosis database 2019. https://www.who.int/tb/data/en/ (accessed 30 March 2020). 
17-Undp. Human development report 2019. Oxford University; 2019.
18-IBM Corp. Released 2017. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 25.0. Armonk, NY: IBM Corp.
19-ESRI 2011. ArcGIS Desktop: Release 10. Redlands, CA: Environmental Systems Research Institute.
20-Khazaei S, Rezaeian S, Baigi V, Saatchi M, Molaeipoor L, Khazaei Z, Khazaei S, Raza O. Incidence and pattern of tuberculosis treatment success rates in different levels of the human development index: a global perspective. Southern African Journal of Infectious Diseases. 2017 Aug 25;32(3):100-4.
21-Dye C, Lonnroth K, Jaramillo E, et al. Trends in tuberculosis incidence and their determinants in 134 countries. Bulletin of the World Health Organization. 2009;87(9):683–91.
22-Castañeda-Hernández DM, Tobón-García D, Rodríguez-Morales AJ. Association between tuberculosis incidence and the Human Development Index in 165 countries of the world. Rev Peru Med Exp Salud Publica. 2013;30(4):560–8.
23-Wu J, Dalal K. Tuberculosis in Asia and the pacific: the role of socioeconomic status and health system development. Int J Prev Med. 2012;3(1):8–16.
24-Schmidt CW. Linking TB and the environment: an overlooked mitigation strategy. Environ Health Perspect. 2008;116(11):A478–85.